Yumuşak Doku Enfeksiyonlarında Antibiyotik Seçimi
Yumuşak doku enfeksiyonlarında antibiyotik seçimi, enfeksiyonun şiddetine ve olası etkenlere göre yapılmalıdır. Hafif-orta şiddetli enfeksiyonlarda amoksisilin-klavulanik asit, dicloxacillin, sefuroksim veya sefaleksin ilk seçenek olarak önerilirken, şiddetli enfeksiyonlarda vankomisin ile birlikte piperasilin-tazobaktam veya bir karbapenem tercih edilmelidir. 1
Enfeksiyon Şiddetine Göre Antibiyotik Seçimi
Hafif-Orta Şiddetli Enfeksiyonlar
- Amoksisilin-klavulanik asit: 875/125 mg günde iki kez oral 1
- Dicloxacillin: 500 mg günde dört kez oral 1
- Sefaleksin: 500 mg her 6 saatte bir oral 1
- Sefuroksim: 500 mg günde iki kez oral 1
- Klindamisin: 300-450 mg günde üç kez oral (beta-laktam alerjisi varsa) 1
- TMP-SMX: 160-800 mg her 6 saatte bir oral (özellikle toplum kökenli MRSA şüphesinde) 1
Şiddetli Enfeksiyonlar
- Vankomisin (15 mg/kg her 12 saatte bir IV) + piperasilin-tazobaktam (3.375 g her 6 saatte bir IV) veya bir karbapenem 1
- Vankomisin + seftriakson (1 g her 24 saatte bir IV) + metronidazol (500 mg her 8 saatte bir IV) 1
- Linezolid (600 mg her 12 saatte bir IV) + piperasilin-tazobaktam (şiddetli enfeksiyonlarda) 2
Spesifik Etken ve Enfeksiyon Türlerine Göre Antibiyotik Seçimi
Staphylococcus aureus
- MSSA: Nafsilin (1-2 g her 4 saatte bir IV), oksasilin (1-2 g her 4 saatte bir IV) veya sefazolin (1 g her 8 saatte bir IV) 1, 2
- MRSA: Vankomisin (30 mg/kg/gün iki doza bölünmüş IV), linezolid (600 mg her 12 saatte bir IV/oral) veya daptomisin 1, 2
Streptococcus
- Penisilin (2-4 milyon ünite her 4-6 saatte bir IV) + klindamisin (600-900 mg her 8 saatte bir IV) 1
Polimikrobiyal Enfeksiyonlar
- Piperasilin-tazobaktam (3.375 g her 6 saatte bir IV) 1, 3
- İmipenem-silastatin (500 mg her 6 saatte bir IV) 1
- Meropenem (1 g her 8 saatte bir IV) 1
- Ertapenem (1 g günde bir IV) 1
- Seftriakson (1 g günde bir IV) + metronidazol (500 mg her 8 saatte bir IV) 1
Nekrotizan Yumuşak Doku Enfeksiyonları
Nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonları acil cerrahi konsültasyon gerektiren ve hızlı cerrahi debridman ile geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi gerektiren durumlardır 1, 4.
- Ampirik tedavi: Vankomisin veya linezolid + piperasilin-tazobaktam veya bir karbapenem; veya seftriakson + metronidazol 1
- A grubu streptokok için: Penisilin + klindamisin 1, 4
- Clostridial myonecrosis (gazlı gangren): Penisilin + klindamisin 1
Hayvan ve İnsan Isırıklarında Antibiyotik Seçimi
Hayvan Isırıkları
- Amoksisilin-klavulanik asit: 875/125 mg günde iki kez oral 1
- Ampisilin-sulbaktam: 1.5-3.0 g her 6-8 saatte bir IV 1
- Doksisiklin: 100 mg günde iki kez oral/IV (Pasteurella multocida'ya karşı mükemmel aktivite) 1
İnsan Isırıkları
- Amoksisilin-klavulanik asit: 875/125 mg günde iki kez oral 1
- Ampisilin-sulbaktam: 1.5-3.0 g her 6 saatte bir IV 1
- Doksisiklin: 100 mg günde iki kez (Eikenella türlerine, stafilokoklara ve anaerobik bakterilere karşı iyi aktivite) 1
Özel Durumlar
Pyomyosit
- Başlangıç ampirik tedavi: Vankomisin 1
- MSSA için: Sefazolin veya antistafilokokal penisilin (nafsilin veya oksasilin) 1
- İmmün sistemi baskılanmış hastalarda: Gram-negatif enterik basillere karşı etkili bir ajan eklenmelidir 1
Kedi Tırmığı Hastalığı
- Azitromisin: >45 kg hastalar için ilk gün 500 mg, sonraki 4 gün 250 mg; <45 kg hastalar için ilk gün 10 mg/kg, sonraki 4 gün 5 mg/kg 1
Erizipeloid
- Penisilin: 500 mg günde dört kez veya amoksisilin: 500 mg günde üç kez, 7-10 gün süreyle 1
Tedavi Süresi
- Hafif enfeksiyonlar: 5-10 gün 2
- Orta şiddetli enfeksiyonlar: 10-14 gün 2
- Şiddetli enfeksiyonlar: 14-21 gün 2
- Nekrotizan enfeksiyonlar: 7-15 gün 4
Önemli Noktalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Antibiyotik tedavisine başlamadan önce mümkünse kültür alınmalıdır 2
- Tedaviye başladıktan 48-72 saat sonra klinik yanıt değerlendirilmelidir 2
- Cerrahi drenaj gerektiren apse varlığında, uygun drenaj yapıldığında uygun olmayan antibiyotik tedavisi ile bile yüksek iyileşme oranları bildirilmiştir 5
- Gereksiz geniş spektrumlu antibiyotik kombinasyonlarından kaçınılmalı, antimikrobiyal direnç gelişimi önlenmelidir 2
- Nekrotizan enfeksiyonlarda acil cerrahi debridman hayat kurtarıcıdır ve antibiyotik tedavisinden daha önemlidir 1, 4
Yumuşak doku enfeksiyonlarının tedavisinde antibiyotik seçimi, enfeksiyonun şiddetine, olası patojenlere ve hastanın klinik durumuna göre yapılmalıdır. Hafif enfeksiyonlarda dar spektrumlu ajanlar tercih edilirken, şiddetli ve nekrotizan enfeksiyonlarda geniş spektrumlu kombinasyon tedavisi ve acil cerrahi müdahale gereklidir.