Does the patient have orthostatic hypertension or delayed orthostatic hypotension?

Beoordeling van Orthostatische Hypotensie versus Hypertensie en Hartslag

Op basis van de beschikbare richtlijnen is er sprake van vertraagde orthostatische hypotensie, waarbij de hartslag een variabele compensatoire toename vertoont afhankelijk van de ernst van de autonome disfunctie.

Differentiatie tussen Orthostatische Hypotensie Types

Klassieke Orthostatische Hypotensie

• Gekenmerkt door een bloeddrukdaling die direct na het opstaan begint, met een afnemende daalsnelheid resulterend in een 'concave' curve 1
• Definitie: daling van systolische bloeddruk ≥20 mmHg of diastolische bloeddruk ≥10 mmHg binnen 3 minuten na opstaan 2
• Kenmerken:
  • Vaak hoge bloeddruk in liggende positie
  • Beperkte of afwezige compensatoire hartslagstijging bij ernstige autonome disfunctie 1

Vertraagde Orthostatische Hypotensie

• Gekenmerkt door een bloeddrukdaling die pas na 3 minuten rechtop staan optreedt 1, 2
• De vorm van de bloeddruk- en hartslagdaling is variabeler dan bij klassieke OH 1
• Kenmerken:
  • Lichte bloeddrukdaling in de eerste 3 minuten, maar onvoldoende om aan de criteria voor klassieke OH te voldoen
  • Variabele mate van hartslagcompensatie 1

Hartslagrespons bij Orthostatische Hypotensie

De hartslagrespons bij orthostatische hypotensie varieert afhankelijk van de onderliggende oorzaak:

1. Bij neurogene OH (ernstige autonome disfunctie):

   • Minimale of afwezige hartslagstijging bij rechtop staan 1
   • Gebrek aan hartslagvariabiliteit wijst op verstoorde hartslagregulatie 1

2. Bij niet-neurogene OH:

   • Compensatoire hartslagstijging is aanwezig maar onvoldoende om de bloeddrukdaling te voorkomen 1
   • Hartslag neemt toe in een poging om het hartminuutvolume te handhaven 2

3. Bij vertraagde OH:

   • De mate van hartslagcompensatie varieert 1
   • Noradrenaline stijgt meer bij vertraagde OH dan bij klassieke OH tijdens kanteltafeltest 3

Klinische Implicaties

• Vertraagde OH wordt vaak gemist bij standaard orthostatische metingen die slechts 3 minuten duren 2, 4
• Patiënten met vertraagde OH zijn gemiddeld jonger dan patiënten met klassieke OH (60 vs. 68 jaar) 3
• Patiënten met klassieke OH hebben vaker:
  • Supine hypertensie
  • Pathologische Valsalva manoeuvre
  • Ziekte van Parkinson
  • Pacemaker-behandelde aritmie 3

Diagnostische Aanpak

Voor correcte diagnose van orthostatische hypotensie:

1. Meet bloeddruk na 5 minuten liggen, en vervolgens na 1 en 3 minuten staan 2
2. Gebruik een gevalideerd en gekalibreerd bloeddrukapparaat met de juiste manchetmaat 2
3. Voor vertraagde OH: verlengde metingen tot minstens 10 minuten staan zijn nodig 1, 4
4. Let op de vorm van de bloeddrukdaling:
   • Concave curve wijst op klassieke OH
   • Variabele daling na 3 minuten wijst op vertraagde OH 1

Aandachtspunten

• Orthostatische hypertensie (stijging van bloeddruk bij staan) moet worden onderscheiden van OH 5
• Posturale orthostatische tachycardie syndroom (POTS) wordt gekenmerkt door overmatige hartslagstijging zonder significante bloeddrukdaling 1
• Bij reflex syncope (vasovagaal) treedt eerst een langzame bloeddrukdaling op, gevolgd door een snelle daling met syncope 1

De beoordeling van de hartslagrespons is cruciaal voor het bepalen van de ernst van de autonome disfunctie en helpt bij het onderscheiden tussen neurogene en niet-neurogene oorzaken van orthostatische hypotensie.