Vai trò của vaccine zona ở bệnh nhân COPD
Vaccine zona (Shingrix) được khuyến cáo mạnh mẽ cho tất cả bệnh nhân COPD từ 50 tuổi trở lên để giảm nguy cơ mắc bệnh zona và các biến chứng liên quan. 1, 2
Tại sao bệnh nhân COPD cần tiêm vaccine zona?
Bệnh nhân COPD có nguy cơ mắc bệnh zona (Herpes zoster) cao hơn so với người bình thường:
- Nghiên cứu gần đây cho thấy bệnh nhân COPD có nguy cơ mắc zona cao hơn 41% so với người khỏe mạnh 3
- Bệnh zona có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng COPD, với 25,5% bệnh nhân báo cáo triệu chứng COPD nặng hơn trong thời gian mắc zona 4
- Bệnh nhân COPD có nguy cơ cao hơn về biến chứng liên quan đến zona ở mọi lứa tuổi 3
Hiệu quả của vaccine zona ở bệnh nhân COPD
Nghiên cứu đa trung tâm mới nhất năm 2024 đã chứng minh hiệu quả rõ rệt của vaccine zona tái tổ hợp (RZV - Shingrix) ở bệnh nhân COPD:
- Giảm 38% nguy cơ mắc bệnh zona so với nhóm không tiêm (HR 0,62; 95% CI 0,51-0,75) 2
- Hiệu quả trong việc giảm cả zona không nặng (HR 0,61) và zona nặng (HR 0,53) 2
- Hiệu quả bảo vệ nhất quán ở các nhóm tuổi từ 50 trở lên và ở cả hai giới 2
Khuyến cáo từ các hướng dẫn lâm sàng
Hiệp hội Dược lâm sàng Canada (2021) đưa ra khuyến cáo mạnh mẽ:
- Khuyến cáo tiêm vaccine zona tái tổ hợp (RZV) cho tất cả bệnh nhân từ 50 tuổi trở lên, bao gồm cả bệnh nhân COPD 1
- Khuyến cáo có điều kiện cho bệnh nhân dưới 50 tuổi 1
Các hướng dẫn khác cũng ủng hộ việc tiêm vaccine zona cho bệnh nhân COPD:
- Hiệp hội Lồng ngực Hoa Kỳ và Hiệp hội Lồng ngực Canada khuyến cáo tiêm vaccine cúm và phế cầu cho bệnh nhân COPD, nhưng chưa có khuyến cáo cụ thể về vaccine zona trong hướng dẫn phòng ngừa đợt cấp COPD 1
- Nhiều quốc gia đã đưa bệnh nhân COPD vào nhóm ưu tiên tiêm vaccine zona, như Áo, Bỉ, Pháp và Đức 1, 5
Lịch tiêm và liều lượng
- Vaccine zona tái tổ hợp (Shingrix) được tiêm 2 liều, cách nhau 2-6 tháng 1
- Đối với bệnh nhân suy giảm miễn dịch từ 18 tuổi trở lên, liều thứ hai có thể được tiêm sau liều đầu tiên 1-2 tháng 1
- Nếu bệnh nhân đã từng tiêm vaccine zona sống giảm độc lực trước đây, nên tiêm Shingrix ít nhất 2 tháng sau liều vaccine zona sống giảm độc lực cuối cùng 1
Những điểm cần lưu ý
- Tỷ lệ tiêm vaccine zona ở bệnh nhân COPD còn thấp, cho thấy thiếu nhận thức về các yếu tố nguy cơ zona trong số các bác sĩ lâm sàng và bệnh nhân 3, 4
- 74,7% bệnh nhân COPD không biết rằng COPD làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona 4
- Sau khi được cung cấp thông tin giáo dục về zona, sự quan tâm đến việc tiêm vaccine zona ở những người chưa tiêm tăng từ 32,0% lên 73,5% 4
Kết luận
Vaccine zona tái tổ hợp (Shingrix) nên được tiêm cho tất cả bệnh nhân COPD từ 50 tuổi trở lên như một phần của chiến lược phòng ngừa toàn diện. Vaccine này an toàn và hiệu quả trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh zona và các biến chứng liên quan, đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân COPD do họ có nguy cơ cao hơn về biến chứng và đợt cấp COPD liên quan đến nhiễm trùng.