Is it necessary to measure antibody levels after administering the Zona (recombinant zoster vaccine) vaccine, and why?

Không cần định lượng nồng độ kháng thể sau khi tiêm vắc-xin Zona

Không cần thiết phải định lượng nồng độ kháng thể sau khi tiêm vắc-xin Zona (Recombinant Zoster Vaccine - RZV) trong thực hành lâm sàng thường quy.

Cơ chế bảo vệ của vắc-xin Zona

Vắc-xin Zona tạo ra cơ chế bảo vệ thông qua:

• Miễn dịch tế bào (cell-mediated immunity - CMI): Đây là cơ chế bảo vệ chính chống lại bệnh Zona, không phải là kháng thể 1
• Đáp ứng kháng thể: Mặc dù có tương quan với bảo vệ, nhưng không phải là yếu tố quyết định chính 2

Lý do không cần định lượng kháng thể

1. Không có ngưỡng bảo vệ xác định:

   • Mặc dù có tương quan giữa nồng độ kháng thể và nguy cơ mắc Zona, nhưng không có ngưỡng bảo vệ cụ thể nào được xác định 3
   • Không có hướng dẫn nào khuyến cáo định lượng kháng thể sau tiêm vắc-xin Zona

2. Miễn dịch tế bào quan trọng hơn:

   • Bảo vệ chống lại virus Varicella-zoster chủ yếu thông qua miễn dịch tế bào 1, 2
   • Các nghiên cứu cho thấy đáp ứng miễn dịch tế bào tương quan tốt hơn với hiệu quả lâm sàng của vắc-xin 2

3. Không có khuyến cáo điều chỉnh liều dựa trên kháng thể:

   • Không có hướng dẫn nào đề xuất việc tiêm nhắc lại hoặc điều chỉnh liều dựa trên nồng độ kháng thể sau tiêm

Có thể định lượng được không?

Về mặt kỹ thuật, có thể định lượng kháng thể sau tiêm vắc-xin Zona bằng các phương pháp sau:

• Xét nghiệm ELISA dựa trên glycoprotein (gpELISA): Đo lường kháng thể kháng glycoprotein của VZV 1, 4
• Xét nghiệm đo ái lực kháng thể: Đánh giá chất lượng kháng thể 1

Tuy nhiên, những xét nghiệm này chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu, không phải trong thực hành lâm sàng thường quy.

Các trường hợp đặc biệt cần cân nhắc

Mặc dù không cần định lượng kháng thể sau tiêm vắc-xin Zona trong hầu hết các trường hợp, có một số tình huống đặc biệt cần lưu ý:

1. Bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng:

   • Bệnh nhân đang dùng liều cao glucocorticoid (≥2 mg/kg hoặc ≥20 mg/ngày trong ≥2 tuần) 5
   • Bệnh nhân đang điều trị bằng rituximab 5

2. Bệnh nhân thiếu hụt bổ thể:

   • Những bệnh nhân này cần duy trì nồng độ kháng thể cao hơn để bảo vệ hiệu quả 5

Tuy nhiên, ngay cả trong những trường hợp này, các hướng dẫn vẫn không đề cập cụ thể đến việc định lượng kháng thể sau tiêm vắc-xin Zona.

Kết luận

Không cần định lượng nồng độ kháng thể sau khi tiêm vắc-xin Zona trong thực hành lâm sàng thường quy vì:

• Bảo vệ chủ yếu dựa vào miễn dịch tế bào
• Không có ngưỡng kháng thể bảo vệ cụ thể được xác định
• Không có khuyến cáo điều chỉnh liều dựa trên kết quả định lượng kháng thể
• Các xét nghiệm định lượng chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu, không phải trong thực hành lâm sàng thường quy