Antibodies Activated After Hepatitis B Vaccination
Po szczepieniu przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) głównym przeciwciałem indukowanym jest przeciwciało przeciwko antygenowi powierzchniowemu wirusa zapalenia wątroby typu B (anty-HBs), które zapewnia ochronę przed infekcją WZW B. 1
Mechanizm immunologiczny szczepionki przeciwko WZW B
Szczepionki przeciwko WZW B zawierają antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), który stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał ochronnych. Proces ten obejmuje:
- Przeciwciała anty-HBs: Są to główne przeciwciała ochronne wytwarzane w odpowiedzi na szczepionkę WZW B
- Poziom ochronny: Stężenie przeciwciał anty-HBs ≥10 mIU/mL jest uznawane za ochronne przed infekcją WZW B 1, 2
- Pamięć immunologiczna: Nawet gdy poziom przeciwciał spada poniżej wykrywalnego poziomu, pamięć immunologiczna często utrzymuje się, zapewniając długotrwałą ochronę 2, 3
Ocena odpowiedzi immunologicznej po szczepieniu
Odpowiedź serologiczna po szczepieniu przeciwko WZW B charakteryzuje się specyficznym wzorcem:
- Obecność anty-HBs bez anty-HBc: Ten wzorzec serologiczny wskazuje na odporność nabytą poprzez szczepienie, a nie poprzez przebytą naturalną infekcję 2
- Seroprotekcja: Osoby z poziomem anty-HBs ≥10 mIU/mL 1-2 miesiące po ukończeniu pełnego cyklu szczepień są uważane za chronione przed infekcją WZW B 1
- Wyższy poziom ochrony: Poziom anty-HBs >100 mIU/mL może zapewniać bardziej solidną ochronę, szczególnie u osób z obniżoną odpornością 2
Trwałość odpowiedzi immunologicznej
Badania nad długoterminową odpowiedzią immunologiczną po szczepieniu przeciwko WZW B wykazały:
- Spadek poziomu przeciwciał: Poziom anty-HBs spada z czasem po szczepieniu, częściowo w zależności od wieku w momencie szczepienia 1
- Utrzymująca się pamięć immunologiczna: Mimo spadku poziomu przeciwciał, pamięć immunologiczna utrzymuje się przez długi czas, co widać po szybkim wzroście poziomu przeciwciał po dawce przypominającej, nawet u osób, które utraciły wykrywalny poziom przeciwciał 3, 4
- Długoterminowa ochrona: Badania wykazują dobrą retencję pamięci immunologicznej u zdrowych zaszczepionych osób przez okres 5-12 lat, a nawet do 35 lat po pierwotnej serii szczepień 3, 5
Interpretacja wyników serologicznych
Prawidłowa interpretacja wyników serologicznych WZW B jest kluczowa dla oceny statusu immunologicznego:
| HBsAg | Całkowite anty-HBc | IgM anty-HBc | Anty-HBs | Interpretacja |
|---|---|---|---|---|
| - | - | - | + | Odporność dzięki szczepieniu |
| - | + | - | + | Wyleczona przeszła infekcja i odporność |
| + | + | + | - | Ostre zakażenie |
| + | + | - | - | Przewlekłe zakażenie |
Wskazówki kliniczne
- Brak konieczności dawek przypominających: U zdrowych zaszczepionych osób rutynowe dawki przypominające nie są potrzebne, nawet gdy poziom anty-HBs spada poniżej 10 mIU/mL 3, 6
- Monitorowanie w szczególnych przypadkach: Monitorowanie poziomu przeciwciał może być wskazane u osób z obniżoną odpornością lub narażonych na wysokie ryzyko ekspozycji 2
- Odpowiedź anamnestyczna: Większość osób zaszczepionych wykazuje odpowiedź anamnestyczną (szybki wzrost poziomu przeciwciał) po dawce przypominającej, nawet wiele lat po pierwotnym szczepieniu 4, 6
Szczepionka przeciwko WZW B jest wysoce skuteczna w indukowaniu ochronnej odpowiedzi immunologicznej poprzez stymulację produkcji przeciwciał anty-HBs, które zapewniają długotrwałą ochronę przed infekcją WZW B.