What is preeclampsia?

Wat is Preeclampsie?

Preeclampsie is een ernstige zwangerschapscomplicatie die wordt gekenmerkt door hoge bloeddruk (≥140/90 mmHg) en orgaanschade, met name aan de nieren (proteinurie ≥0,3g/24u), die meestal optreedt na 20 weken zwangerschap en kan leiden tot ernstige complicaties voor zowel moeder als kind. 1

Pathofysiologie

Preeclampsie ontwikkelt zich via een tweestaps proces:

1. Abnormale placentale ontwikkeling met gebrekkige spiraalarteriële remodellering in de vroege zwangerschap, wat leidt tot placenta-ischemie 1
2. Systemische endotheeldisfunctie die resulteert in maternale orgaanschade 1

De pathofysiologie omvat:

• Verminderde placentale bloeddoorstroming en verhoogde oxidatieve stress 1
• Vrijkomen van anti-angiogene factoren zoals sFlt-1 (oplosbare fms-achtige tyrosinekinase-1) die binden aan VEGF en PlGF, wat resulteert in verminderde biologische beschikbaarheid 2
• Na de bevalling: terugtrekking van placentaal uitgescheiden vaatverwijdende hormonen, wat leidt tot een toename van systemische vasculaire weerstand en bloeddrukstijging 1

Diagnostische Criteria

• Bloeddruk ≥140/90 mmHg gemeten bij ten minste twee afzonderlijke gelegenheden, met minimaal 15 minuten ertussen 1
• Proteïnurie (≥0,3g/24u of albumine-creatinine ratio ≥30 mg/mmol) 1
• Ernstige hypertensie wordt gedefinieerd als SBD ≥160 mmHg of DBD ≥110 mmHg 1

Risicofactoren

Belangrijke risicofactoren zijn:

• Eerste zwangerschap (nullipariteit) 1
• Eerdere preeclampsie 1
• Bestaande medische aandoeningen zoals:
  • Chronische hypertensie (verhoogt risico met 25%) 1
  • Pre-existente diabetes mellitus 1
  • Nieraandoeningen 1
  • Auto-immuunziekten 1
• Gevorderde maternale leeftijd 1
• Familiegeschiedenis van preeclampsie 1
• Meerlingzwangerschap 1
• Trombofilie, met name factor V Leiden 1

Complicaties

Preeclampsie kan leiden tot ernstige complicaties:

Voor de moeder:

• HELLP-syndroom (Hemolysis, Elevated Liver enzymes, Low Platelets) 1
• Longoedeem 1
• Epileptische aanvallen (eclampsie) 1
• Acute nierschade 1
• Placentaloslating 1
• Verhoogd cardiovasculair risico op lange termijn 1, 3

Voor het kind:

• Vroeggeboorte (15% van alle vroeggeboortes is te wijten aan preeclampsie) 1
• Intra-uteriene groeirestrictie (IUGR) 1
• Laag geboortegewicht 1
• Negatieve impact op foetale hersenontwikkeling 1
• Verhoogd risico op neurologische aandoeningen 1
• Verhoogd risico op cardiovasculaire en metabole ziekten later in het leven 3

Preventie en Behandeling

Preventieve maatregelen:

• Risicobeoordeling vroeg in de zwangerschap 1
• Calciumsuppletie (1,5-2,0g/dag) voor vrouwen met hoog risico 1
• Lage dosis aspirine (100-150mg dagelijks) vanaf 12 weken tot 36-37 weken voor vrouwen met hoog risico 1
• Gezonde voedingspatronen met fruit, groenten, volkoren granen en beperkt vet/suiker/zout 1

Behandeling:

• De enige definitieve behandeling is de bevalling 2, 3
• Bloeddrukcontrole en behandeling van klinische symptomen 2
• Vermijd NSAID's indien mogelijk, vooral bij acute nierschade 1
• Nauwgezette monitoring van bloeddruk, minstens 4-6 uur gedurende ten minste 3 dagen postpartum 1

Belangrijke aandachtspunten

• Vroege preeclampsie (<34 weken) heeft doorgaans ernstigere effecten op de foetale hersenontwikkeling 1
• 10% van de maternale sterfgevallen door hypertensieve aandoeningen treedt op in de postpartumperiode 1
• Bloeddruk moet normaliseren binnen 2 weken postpartum bij vrouwen zonder hypertensieve aandoeningen 1
• Langetermijnfollow-up is essentieel voor vrouwen met een voorgeschiedenis van preeclampsie vanwege verhoogd cardiovasculair risico 1, 3