Waarom kunnen combinatiepillen de melkproductie verstoren?
Combinatiepillen (met oestrogeen en progestageen) verstoren de melkproductie doordat het oestrogeen de aanmaak van prolactine remt, wat het belangrijkste hormoon is voor melkproductie. 1
Hormonaal mechanisme
De verstoring van de melkproductie door combinatiepillen wordt veroorzaakt door verschillende factoren:
- Het oestrogeen in combinatiepillen onderdrukt de afgifte van prolactine door de hypofyse
- Prolactine is het belangrijkste hormoon dat verantwoordelijk is voor melkproductie
- Onderzoek toont aan dat vrouwen die combinatiepillen gebruiken een afname van 41,9% in melkvolume ervaren binnen 18 weken na start van de behandeling 2
- De daling in melkvolume treedt al binnen 6 weken na start van de combinatiepil op 2
Richtlijnen voor anticonceptie tijdens borstvoeding
Vanwege dit effect op de melkproductie adviseren richtlijnen:
- Vrouwen die borstvoeding geven moeten in de eerste 3 weken na de bevalling geen combinatiepillen gebruiken (U.S. MEC 4) 1
- In de vierde week na de bevalling wordt het gebruik van combinatiepillen ook afgeraden (U.S. MEC 3) 1
- Progestageen-alleen methoden (minipil, implantaat, prikpil) hebben geen significant effect op de melkproductie en zijn daarom veiliger tijdens borstvoeding 3, 2
- Vrouwen die volledig borstvoeding geven kunnen het beste wachten tot 6 weken na de bevalling voordat ze met hormonale anticonceptie beginnen 4
Verschil tussen combinatiepillen en progestageen-alleen methoden
Het verschil in effect op borstvoeding is duidelijk:
- Combinatiepillen: 41,9% afname in melkvolume na 18 weken gebruik 2
- Progestageen-alleen pillen: slechts 12,0% afname in melkvolume (vergelijkbaar met 6,1% afname bij niet-hormonale anticonceptie) 2
- Progestageen-alleen methoden beïnvloeden de samenstelling van de moedermelk minimaal en hebben geen nadelige effecten op de groei en ontwikkeling van de baby 3, 4
Praktische overwegingen
Bij het kiezen van anticonceptie tijdens borstvoeding:
- Voor vrouwen die volledig borstvoeding geven en optimale melkproductie willen behouden, zijn progestageen-alleen methoden de eerste keuze 4
- Voor vrouwen die van plan zijn geleidelijk te stoppen met borstvoeding, kunnen combinatiepillen de overgang naar flesvoeding vergemakkelijken 4
- Vrouwen die geen toegang hebben tot aanvullende voeding voor hun baby moeten voorzichtig zijn met combinatiepillen vanwege het risico op onvoldoende melkproductie 4
Alternatieven voor combinatiepillen tijdens borstvoeding
De volgende alternatieven hebben geen of minimaal effect op de melkproductie:
- Progestageen-alleen pillen (minipil)
- Hormoonspiraal (levonorgestrel-afgevend)
- Koperspiraal (niet-hormonaal)
- Prikpil (depot medroxyprogesterone acetaat)
- Implantaat (etonogestrel)
Door deze alternatieven te overwegen kunnen vrouwen effectieve anticonceptie gebruiken zonder hun melkproductie significant te verstoren.