Diyaliz Hastalarında Vankomisin Uygulaması
Diyaliz hastalarında vankomisin, diyaliz seansının son saatinde 20 mg/kg yükleme dozu ve sonraki her diyaliz seansında 500 mg idame dozu şeklinde uygulanmalıdır. 1
Diyaliz Hastalarında Vankomisin Dozlaması
Yükleme Dozu
- 20 mg/kg yükleme dozu diyaliz seansının son saatinde uygulanmalıdır 1, 2
- Bu doz, hızlı bir şekilde terapötik serum seviyelerine ulaşmayı sağlar
- Yükleme dozu diyaliz seansının son 60-90 dakikasında uygulanmalıdır 2
İdame Dozu
- Her diyaliz seansının son 30 dakikasında 500 mg vankomisin uygulanmalıdır 1
- Yüksek akımlı diyaliz membranları kullanıldığında, vankomisinin önemli miktarda uzaklaştırıldığı göz önünde bulundurulmalıdır 3, 4
- Haftada bir kez doz uygulaması, özellikle yüksek akımlı diyaliz yapılan hastalarda 5-7 gün sonra subterapötik serum seviyelerine neden olduğundan terk edilmelidir 3
Terapötik İlaç İzlemi
- Vankomisin çukur (trough) seviyeleri, bir sonraki doz uygulamasından hemen önce ölçülmelidir 5
- Ciddi enfeksiyonlar için hedef çukur seviyesi 15-20 μg/mL olmalıdır 5, 6
- Hafif-orta şiddetteki deri ve yumuşak doku enfeksiyonları için 10-15 μg/mL yeterlidir 5
- Diyaliz öncesi serum seviyelerinin 10-25 μg/mL arasında olması hedeflenmelidir 3
Özel Durumlar ve Dikkat Edilecek Noktalar
Yan Etki Yönetimi
- Nefrotoksisite riski: Diyaliz hastalarında rezidüel böbrek fonksiyonunun korunması önemlidir 7
- Ototoksisite riski: Özellikle uzun süreli tedavilerde ve aminoglikozidlerle birlikte kullanımda dikkat edilmelidir 7
- İnfüzyon ilişkili reaksiyonlar: Vankomisin en az 60 dakikalık sürede infüze edilmelidir 7
Doz Ayarlaması Gerektiren Durumlar
- Morbid obezite: Gerçek vücut ağırlığına göre başlangıç dozu hesaplanmalı ve serum seviyeleri yakından izlenmelidir 5
- Uzun süreli tedavi: 2 haftadan uzun tedavilerde bile toksik birikim görülmeden güvenle kullanılabilir 3
Pratik Uygulama İpuçları
- Diyaliz erişim yolundan vankomisin uygulaması önerilir 2
- Standart idame dozu (500 mg) kullanımı, doz hatalarını azaltır ve uygulamayı basitleştirir 2
- Derin yerleşimli enfeksiyonlarda (örn. endokardit, osteomiyelit) vankomisinin tek başına yeterli olmayabileceği unutulmamalıdır 2
- Diyaliz ünitelerinde vankomisin uygulamasında dikkat edilmesi gereken özel durumlar vardır (örn. uzak laboratuvar, ilaç seviyelerinin gecikmeli sonuçlanması) 1
Güncel çalışmalar, diyaliz hastalarında vankomisin uygulamasının diyaliz seansının son saatinde yapılmasının, vasküler erişim yollarının korunması ve hastaların yaşam kalitesinin iyileştirilmesi açısından önemli olduğunu göstermektedir 2, 4.