Splenektomi Sonrası Antibiyoterapi Süresi
Splenektomi sonrası hastalarda en az 2 yıl süreyle profilaktik antibiyotik kullanımı önerilmektedir, yüksek riskli hastalarda ise ömür boyu profilaksi düşünülmelidir. 1
Profilaktik Antibiyotik Tedavisi Süresi
Splenektomi sonrası antibiyotik profilaksisi, özellikle ilk 2 yıl içinde yüksek olan enfeksiyon riskini azaltmak için kritik önem taşır:
- Standart süre: En az 2 yıl süreyle profilaktik antibiyotik kullanımı önerilmektedir 1, 2
- Yüksek riskli hastalarda: Ömür boyu profilaksi düşünülmelidir (özellikle immün yetmezliği olan hastalar ve 5 yaş altı çocuklar) 1
- Çocuklarda: En az 5 yıl süreyle antibiyotik profilaksisi önerilmektedir 2, 3
Önerilen Antibiyotik Rejimleri
Profilaksi için önerilen antibiyotik seçenekleri:
- Birinci seçenek: Fenoksimetilpenisilin (Penisilin V) 250-500 mg günde iki kez 1
- Penisilin alerjisi olanlarda: Eritromisin 500 mg günde iki kez 1
- Alternatif: Amoksisilin/Amoksisilin-Klavulanat
Risk Faktörleri ve Özel Durumlar
Aşağıdaki durumlarda ömür boyu antibiyotik profilaksisi düşünülmelidir:
- 5 yaş altı çocuklar 1
- İmmün yetmezliği olan hastalar 1
- Hematolojik malignitesi olan hastalar 1
- Miyelofibrozis gibi yüksek riskli hematolojik hastalıkları olanlar 1
Uyum Sorunları
Yapılan çalışmalar, splenektomize hastaların antibiyotik profilaksisine uyumunun düşük olduğunu göstermektedir:
- Bir çalışmada hastaların sadece %42'sinin önerilen penisilin profilaksisine uyduğu saptanmıştır 4
- Başka bir çalışmada, splenektomi sonrası hastaların %60'ının antibiyotik profilaksisini, çoğunlukla aynı yıl içinde, kestiği bildirilmiştir 3
Ek Önlemler
Antibiyotik profilaksisine ek olarak:
- Aşılama: Tüm splenektomize hastalara pnömokok, meningokok, Haemophilus influenzae tip b ve yıllık influenza aşıları önerilmektedir 1
- Hasta eğitimi: Hastalar, 38°C üzerinde ateş durumunda acil tıbbi yardım almaları konusunda bilgilendirilmelidir 1
- Evde antibiyotik bulundurma: Enfeksiyon semptomları geliştiğinde hemen kullanılmak üzere evde amoksisilin bulundurulması önerilmektedir 5, 1
- Medic-Alert bilekliği: Hastaların dalak yokluğunu belirten bir Medic-Alert bilekliği takmaları önerilmektedir 5
Özel Durumlar
- Hayvan ısırıkları: C. canimorsus enfeksiyonu riski nedeniyle 5 günlük amoksisilin-klavulanat (penisilin alerjisi olanlarda eritromisin) tedavisi önerilmektedir 5, 1
- Kene ısırıkları: Babesiozis riski nedeniyle dikkatli olunmalıdır 5, 1
- Seyahat: Sıtma, histoplazmoz veya babesiozis için endemik bölgelere seyahat eden hastalarda özel önlemler alınmalıdır 1
Splenektomi sonrası antibiyotik profilaksisinin önemi konusunda hasta ve hekim eğitiminin yetersiz olduğu görülmektedir 3. Bu nedenle, splenektomize hastaların takibinde profilaktik antibiyotik kullanımının düzenli olarak sorgulanması ve hastaların enfeksiyon riskleri konusunda bilgilendirilmesi hayati önem taşımaktadır.