What is the recommended anticoagulation therapy for iliac artery occlusion?

Điều trị chống đông trong tắc động mạch chậu

Ở bệnh nhân bị tắc động mạch chậu cấp tính, nên sử dụng heparin không phân đoạn đường tĩnh mạch ngay khi chẩn đoán, trừ khi có chống chỉ định. 1

Đánh giá ban đầu và điều trị chống đông

Tắc động mạch chậu cấp tính là một cấp cứu mạch máu đòi hỏi chẩn đoán và xử trí nhanh chóng. Việc điều trị chống đông là một phần quan trọng trong quản lý ban đầu:

• Heparin không phân đoạn đường tĩnh mạch là lựa chọn ưu tiên do có thời gian bán hủy ngắn và có thể điều chỉnh liều dễ dàng 1
• Mục đích của chống đông là:
  • Hạn chế sự lan rộng của cục huyết khối hiện có
  • Ngăn ngừa thuyên tắc xa
  • Có thể cung cấp tác dụng chống viêm giảm thiểu tình trạng thiếu máu 1

Liều lượng heparin

Theo hướng dẫn FDA, liều heparin không phân đoạn đường tĩnh mạch cho người lớn như sau 2:

• Liều khởi đầu: 5.000 đơn vị tiêm tĩnh mạch
• Liều duy trì: 20.000-40.000 đơn vị/24 giờ trong 1.000 ml dung dịch NaCl 0,9% truyền liên tục

Theo dõi hiệu quả điều trị bằng xét nghiệm aPTT, với mục tiêu kéo dài thời gian aPTT gấp 1,5-2 lần giá trị bình thường 2.

Chiến lược tái thông mạch máu

Sau khi bắt đầu điều trị chống đông, cần đánh giá nhanh chóng để lựa chọn phương pháp tái thông mạch máu phù hợp:

• Đối với chi bị đe dọa ngay lập tức (Phân loại IIa và IIb), cần tái thông mạch máu khẩn cấp (trong vòng 6 giờ) 1
• Đối với chi còn sống (Phân loại I), tái thông mạch máu nên được thực hiện khẩn trương (trong vòng 6-24 giờ) 1

Các phương pháp tái thông mạch máu:

1. Tiêu sợi huyết qua catheter:

   • Được khuyến cáo cho các chi còn sống 1, 3
   • Hiệu quả đặc biệt trong trường hợp tắc nghẽn gần đây, huyết khối stent hoặc mảnh ghép tổng hợp 1
   • Có thể kết hợp với lấy huyết khối cơ học để tăng hiệu quả 1, 3

2. Lấy huyết khối cơ học qua catheter:

   • Có thể hữu ích như một liệu pháp bổ trợ cho tiêu sợi huyết 1
   • Đặc biệt phù hợp khi có chống chỉ định với thuốc tiêu sợi huyết 1

3. Phẫu thuật lấy huyết khối hoặc bắc cầu:

   • Cân nhắc khi không có điều kiện can thiệp nội mạch hoặc thất bại với phương pháp nội mạch 1

Điều trị sau tái thông mạch máu

Sau khi tái thông mạch máu thành công, cần tiếp tục điều trị chống đông:

• Chuyển từ heparin sang thuốc chống đông đường uống (như warfarin) khi tình trạng bệnh nhân ổn định 2
• Tiếp tục điều trị heparin đầy đủ cho đến khi INR đạt được phạm vi điều trị ổn định 2
• Bổ sung thuốc kháng tiểu cầu (aspirin 75-325 mg/ngày) để giảm nguy cơ biến cố tim mạch 1

Lưu ý và thận trọng

• Theo dõi thường xuyên số lượng tiểu cầu, hematocrit và máu ẩn trong phân trong suốt quá trình điều trị heparin 2
• Đối với bệnh nhân có tiền sử giảm tiểu cầu do heparin, nên sử dụng thuốc ức chế thrombin trực tiếp thay vì heparin 1
• Cân nhắc nguy cơ chảy máu khi sử dụng heparin, đặc biệt ở bệnh nhân có nguy cơ chảy máu cao 1, 2
• Đối với bệnh nhân có chống chỉ định với chống đông (như chảy máu tích cực, phẫu thuật cột sống gần đây), cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và nguy cơ 1

Điều trị chống đông là một phần quan trọng trong quản lý tắc động mạch chậu cấp tính, nhưng cần được kết hợp với các biện pháp tái thông mạch máu kịp thời để bảo tồn chức năng chi và giảm thiểu biến chứng.