Is a second dose of epinephrine always necessary for anaphylaxis treatment, or can additional doses be given based on symptoms?

Anafilaksiyanın Müalicəsi və Epinefrin Dozalanması

Anafilaksiya zamanı epinefrinin əlavə dozaları simptomların davam etməsinə əsasən təyin edilir və ilk dozadan 5-15 dəqiqə sonra təkrarlana bilər; dərmanın bədənə daxil olma sayı deyil, klinik cavab müalicə qərarını müəyyən edir. Klinik təcrübədə anafilaksiya simptomları davam edərsə, epinefrinin əlavə dozaları 5-15 dəqiqə intervalla təkrarlana bilər və bu, dərmanın bədənə neçənci dəfə daxil olmasından asılı deyil. 1

Anafilaksiya zamanı epinefrin müalicəsi

• Epinefrin anafilaksiyanın ilk xətt müalicəsidir və dərhal tətbiq edilməlidir 1
• Epinefrin intramuskulyar şəkildə uyluğun orta-xarici hissəsinə (vastus lateralis əzələsinə) inyeksiya edilməlidir 1, 2
• Yetişkinlər üçün doza 0,3-0,5 mg, uşaqlar üçün isə 0,01 mg/kg-dır (maksimum 0,3 mg) 1, 2
• Anafilaksiya simptomları davam edərsə, əlavə dozalar ilk dozadan 5-15 dəqiqə sonra təkrarlana bilər 1

Əlavə epinefrin dozalarının tətbiqi

• Tədqiqatlar göstərir ki, anafilaksiya keçirən xəstələrin təxminən 6-19%-i birdən çox epinefrin dozasına ehtiyac duyur 1
• Əlavə dozalar xüsusilə ağır və ya sürətlə inkişaf edən anafilaksiya hallarında və ya ilk inyeksiyaya cavab alınmadıqda lazım olur 1, 3
• Əlavə dozalara ehtiyac aşağıdakı hallarda yarana bilər:
  • İlk dozanın gecikmiş inyeksiyası 1
  • İlk dozanın qeyri-adekvat olması 1
  • Suboptimal yolla tətbiq edilməsi 1
  • Ağır anafilaksiya simptomlarının davam etməsi 1

Bifazik anafilaksiya riski

• Bifazik anafilaksiya, müvafiq müalicədən sonra anafilaksiyanın təkrarlanmasıdır 1
• Bifazik reaksiya riski aşağıdakı hallarda artır:
  • Ağır anafilaksiya təzahürü 1
  • Birdən çox epinefrin dozasına ehtiyac 1
  • Geniş nəbz təzyiqi 1
  • Naməlum anafilaksiya trigeri 1
  • Dəri/mukozal əlamətlər və simptomlar 1
  • Uşaqlarda dərman trigeri 1

Praktik tövsiyələr

• Anafilaksiya zamanı epinefrinin tətbiqində gecikmə xəstəxanaya yatış riskini artırır və hipoksik-işemik ensefalopati və ölüm kimi ağır nəticələrə səbəb ola bilər 2
• Anafilaksiya keçirən bütün xəstələr təcili tibbi yardım çağırmalı və ya təcili tibbi yardım məntəqəsinə müraciət etməlidirlər 1, 2
• Anafilaksiya keçirən xəstələr üçün uzadılmış müşahidə tövsiyə olunur, xüsusilə ağır anafilaksiya keçirənlər və ya birdən çox epinefrin dozası alanlarda 1
• Anafilaksiya keçirən bütün xəstələrə epinefrin avtoinyektoru təyin edilməli və onlara anafilaksiya, təkrarlanma riski, trigerdən qaçınma və özünü müalicə barədə təlimat verilməlidir 1, 2

Xüsusi qeydlər

• Antihistaminlər və qlükokortikoidlər anafilaksiya zamanı köməkçi müalicə kimi istifadə edilə bilər, lakin epinefrindən əvvəl və ya onun əvəzinə verilməməlidir 1
• Antihistaminlər və qlükokortikoidlər bifazik anafilaksiyanın qarşısını almaq üçün etibarlı müdaxilələr deyil 1
• Anafilaksiya zamanı epinefrinin tətbiqində mütləq əks-göstəriş yoxdur 1, 4