Peritonit Bulguları
Peritonit, karın zarının iltihabıdır ve en yaygın bulguları karın ağrısı, karında hassasiyet, defans ve rebound hassasiyetidir. 1
Klinik Bulgular
- Karın ağrısı (%74-95 hastada görülür) ve karında hassasiyet 1
- Defans ve rebound hassasiyet (peritoneal irritasyon bulguları) (%82.5) 1
- Taşikardi (%62.5) 1
- Ateş (>38.5°C) (%38) 1
- Lökositoz (%40) 1
- Bağırsak seslerinde azalma 1
- Rektal kanama (%15) 1
- İzole karın şişliği (%6.6) 1
- Titreme 1
- İleus bulguları (kusma ve dışkılama yokluğu) 1
- Hemodinamik instabilite ve şok bulguları 1
Laboratuvar Bulguları
- Lökositoz ve sola kayma (band nötrofiller >%20) 1
- C-reaktif protein (CRP) yüksekliği 1
- Serum kreatinin seviyesinde yükselme (bazal değerin >%50 üzerinde) 1
- Serum laktat yüksekliği 1
- Asit sıvısında nötrofil sayısı >250/mm³ (spontan bakteriyel peritonit tanısında) 1
- Asit sıvısında glukoz düşüklüğü (<50 mg/dL) (sekonder peritonit düşündürür) 1
Görüntüleme Bulguları
- Düz karın grafisinde serbest hava görülmesi 1
- Ultrasonografide serbest sıvı 1
- Bilgisayarlı tomografide:
Peritonit Tipleri ve Özellikleri
Primer Peritonit (Spontan Bakteriyel Peritonit - SBP)
- Genellikle sirozlu hastalarda görülür 1
- Gastrointestinal sistem bütünlüğünün bozulması olmadan gelişir 1
- Asit sıvısında nötrofil sayısı >250/mm³ tanı koydurucudur 1
- Asit sıvısı kültüründe genellikle tek bir mikroorganizma ürer 1
Sekonder Peritonit
- Gastrointestinal sistem perforasyonu sonucu gelişir 1
- En sık nedenleri: duodenal perforasyon, ileal perforasyon ve apendiks rüptürüdür 2
- Asit sıvısında genellikle çoklu mikroorganizma üremesi olur 1
- Asit sıvısında total protein >1 g/dL, LDH yüksekliği ve glukoz <50 mg/dL bulguları görülür 1
Tersiyer Peritonit
- Sekonder peritonit tedavisinden 48 saat sonra gelişen rekürren enfeksiyondur 3
- Çoklu ilaca dirençli patojenlerin prevalansı yüksektir 3
- Sepsis ve çoklu organ yetmezliği riski yüksektir 3
Peritonit Komplikasyonları
- Dehidratasyon (%18.8) 2
- Septisemi (%11.3) 2
- Paralitik ileus (%6.4) 2
- Böbrek yetmezliği 1
- Hepatik ensefalopati 1
- Şok 1
- Çoklu organ yetmezliği 3
Tedavi Yaklaşımı
- Enfeksiyon kaynağının kontrolü (cerrahi drenaj, debridman) 4
- Uygun antibiyotik tedavisi:
- Sıvı resüsitasyonu ve hemodinamik stabilizasyon 4
- Ağrı kontrolü 4
- Beslenme desteği 4
- Spontan bakteriyel peritonitte albumin infüzyonu (böbrek yetmezliği ve mortalite riskini azaltır) 6
Peritonit tanısında gecikme, tedavi sonuçlarını olumsuz etkileyebilir ve daha invaziv tedavi gereksinimi olasılığını artırır. Bu nedenle, peritonit şüphesi olan hastalarda hızlı tanı ve tedavi hayat kurtarıcıdır 1.