Phác Đồ Giảm Cân Nội Khoa
Phác đồ giảm cân nội khoa đầu tiên nên bao gồm chế độ ăn giảm calo kết hợp với tăng hoạt động thể chất và liệu pháp hành vi, nhằm mục tiêu giảm 5-10% trọng lượng cơ thể ban đầu trong vòng 6 tháng. 1
Đánh Giá Ban Đầu
- Đánh giá chỉ số BMI, vòng eo và các bệnh đồng mắc liên quan đến béo phì để xác định mức độ nghiêm trọng và rủi ro sức khỏe 1, 2
- Đánh giá sự sẵn sàng của bệnh nhân để thực hiện các thay đổi lối sống cần thiết cho việc giảm cân 1
- Xác định các rào cản tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến nỗ lực giảm cân như căng thẳng, trầm cảm hoặc rối loạn ăn uống 2
Can Thiệp Chế Độ Ăn Uống
- Tạo thâm hụt năng lượng 500-750 kcal/ngày để đạt được mức giảm cân 0,45-0,9 kg/tuần 1
- Khuyến nghị lượng calo hàng ngày:
- Chế độ ăn giảm béo kết hợp với giảm carbohydrate có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảm calo 1
- Giảm mật độ năng lượng của chế độ ăn bằng cách tăng thực phẩm giàu nước như rau và trái cây, đồng thời hạn chế thực phẩm giàu chất béo 1, 2
- Chế độ ăn kiểm soát khẩu phần có thể giúp bệnh nhân tuân thủ lượng calo đã quy định 1, 3
Hoạt Động Thể Chất
- Khuyến khích hoạt động thể chất cường độ vừa phải 150-300 phút/tuần hoặc hoạt động cường độ mạnh 75-150 phút/tuần 1, 4
- Tăng dần hoạt động thể chất lên 200-300 phút/tuần để duy trì cân nặng lâu dài 1, 2
- Kết hợp tập luyện sức bền 2-3 lần/tuần để bảo tồn khối lượng cơ trong quá trình giảm cân 2, 4
- Lưu ý rằng hoạt động thể chất đơn thuần không hiệu quả cho việc giảm cân ban đầu nhưng rất quan trọng cho việc duy trì cân nặng lâu dài 1, 2
Liệu Pháp Hành Vi
- Kết hợp các kỹ thuật hành vi như tự theo dõi thói quen ăn uống và hoạt động thể chất 1
- Áp dụng các chiến lược quản lý căng thẳng và kiểm soát kích thích (tạo môi trường thuận lợi cho thay đổi hành vi) 1
- Khuyến khích theo dõi cân nặng thường xuyên (ít nhất hàng tuần) 1, 2
- Thực hiện các kỹ thuật giải quyết vấn đề và tái cấu trúc nhận thức để thay đổi thái độ đối với thực phẩm 1
- Xây dựng hệ thống hỗ trợ xã hội để tăng cường tuân thủ 1
Mục Tiêu Giảm Cân
- Đặt mục tiêu ban đầu là giảm 5-10% trọng lượng cơ thể trong vòng 6 tháng 1
- Ngay cả khi giảm cân vừa phải (3-5%) cũng có thể mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể 1, 3
- Tập trung vào mục tiêu giảm cân thực tế và có ý nghĩa lâm sàng 1, 5
Theo Dõi và Duy Trì
- Lên lịch theo dõi thường xuyên để đánh giá tiến trình và điều chỉnh kế hoạch điều trị 2, 3
- Duy trì liên lạc thường xuyên với chuyên gia y tế (ít nhất hàng tháng) 1, 2
- Quản lý các tình trạng y tế liên quan đến béo phì trong quá trình giảm cân 1
- Điều chỉnh thuốc khi cần thiết, đặc biệt là thuốc điều trị tăng huyết áp và đái tháo đường 1
Khi Nào Cân Nhắc Liệu Pháp Bổ Sung
- Nếu không đạt được mục tiêu giảm cân sau 6 tháng can thiệp lối sống toàn diện, cân nhắc các biện pháp bổ sung 1
- Thuốc giảm cân được FDA phê duyệt có thể được sử dụng như một phần của chương trình giảm cân toàn diện với sự theo dõi thích hợp 1, 6
- Tirzepatide có thể được xem xét cho bệnh nhân có BMI ≥30 kg/m² hoặc BMI ≥27 kg/m² với ít nhất một bệnh đồng mắc liên quan đến cân nặng 6, 2
- Orlistat có thể được sử dụng kết hợp với chế độ ăn giảm calo, ít chất béo và chương trình tập thể dục 7, 8
- Phẫu thuật giảm cân là một lựa chọn cho bệnh nhân được chọn lọc với béo phì nặng 1, 8
Những Cạm Bẫy Thường Gặp và Cách Tránh
- Đánh giá thấp lượng calo tiêu thụ và đánh giá quá cao hoạt động thể chất là phổ biến 2, 3
- Chế độ ăn kiêng quá hạn chế (<800 kcal/ngày) chỉ nên được sử dụng trong những trường hợp hạn chế và dưới sự giám sát y tế 1
- Tăng cân trở lại là phổ biến và bị thúc đẩy bởi các yếu tố sinh học và hành vi phức tạp 2, 3
- Tránh sử dụng thực phẩm bổ sung được tiếp thị để giảm cân vì chúng thiếu bằng chứng rõ ràng về hiệu quả 2, 8