What is the appropriate medication regimen for weight loss in patients with a high BMI or weight-related conditions?

Phác đồ Thuốc Giảm Cân cho Bệnh nhân Thừa Cân và Béo Phì

Thuốc giảm cân chỉ nên được sử dụng như một phần bổ sung trong chương trình điều trị toàn diện bao gồm chế độ ăn kiêng, hoạt động thể chất và liệu pháp thay đổi hành vi, và chỉ dành cho bệnh nhân có BMI ≥30 kg/m² hoặc BMI ≥27 kg/m² kèm các bệnh đồng mắc liên quan đến béo phì. 1

Tiêu chí chỉ định thuốc giảm cân

• Thuốc giảm cân được chỉ định cho bệnh nhân có BMI ≥30 kg/m² không kèm yếu tố nguy cơ hoặc BMI ≥27 kg/m² kèm các bệnh đồng mắc liên quan đến béo phì (tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, bệnh tim mạch vành, đái tháo đường type 2, hoặc ngưng thở khi ngủ) 1
• Thuốc giảm cân chỉ nên được sử dụng sau khi các biện pháp thay đổi lối sống không hiệu quả hoặc cho bệnh nhân cần giảm cân nhanh vì lý do sức khỏe 1
• Thuốc giảm cân không nên sử dụng đơn độc mà phải kết hợp với chương trình thay đổi lối sống toàn diện 1

Các thuốc giảm cân được phê duyệt

1. Thuốc sử dụng ngắn hạn

• Phentermine (Adipex, Lomaira):
  • Liều dùng: 15-37,5 mg/ngày, uống vào buổi sáng (khoảng 2 giờ sau bữa sáng) 2
  • Tác dụng phụ thường gặp: đau đầu, tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, mất ngủ, khô miệng, táo bón 1
  • Chống chỉ định: bệnh tim mạch, tăng huyết áp không kiểm soát, cường giáp, glaucoma, đang sử dụng thuốc ức chế MAO 2
  • Không dùng vào buổi tối do có thể gây mất ngủ 2

2. Thuốc sử dụng dài hạn

• Orlistat (Xenical):

  • Liều dùng: 120 mg, 3 lần/ngày với các bữa ăn 1
  • Cơ chế: ức chế enzyme lipase, giảm hấp thu chất béo 1
  • Tác dụng phụ: đau bụng, tiêu chảy, đi ngoài dầu, giảm hấp thu vitamin tan trong dầu (A, D, E, K) 1
  • An toàn cho bệnh nhân tim mạch 1

• Phentermine/topiramate phóng thích kéo dài (Qsymia):

  • Kết hợp thuốc ức chế thèm ăn và thuốc chống co giật 1
  • Không nên sử dụng cho bệnh nhân có bệnh tim mạch 1

• Lorcaserin (Belviq):

  • Cơ chế: chất chủ vận thụ thể serotonin 5-HT2C 1
  • An toàn cho bệnh nhân tim mạch 1

• Naltrexone SR/bupropion SR (Contrave):

  • Kết hợp thuốc đối kháng thụ thể opioid và thuốc ức chế tái hấp thu dopamine và norepinephrine 1

• Liraglutide 3.0 mg (Saxenda):

  • Thuốc đồng vận GLP-1 1
  • Đặc biệt có lợi cho bệnh nhân đái tháo đường type 2 1

Quy trình theo dõi và đánh giá

• Đánh giá hiệu quả và an toàn của thuốc hàng tháng trong 3 tháng đầu, sau đó ít nhất mỗi 3 tháng 1
• Ngừng thuốc nếu bệnh nhân không giảm được ít nhất 5% cân nặng sau 3 tháng điều trị hoặc có vấn đề về an toàn/dung nạp 1
• Thuốc giảm cân không thể duy trì hiệu quả sau khi ngừng sử dụng, cần kết hợp với thay đổi lối sống lâu dài 1

Lựa chọn thuốc dựa trên bệnh đồng mắc

• Bệnh nhân tim mạch: tránh các thuốc giao cảm như phentermine và phentermine/topiramate; lựa chọn an toàn hơn là lorcaserin và orlistat 1
• Bệnh nhân đái tháo đường type 2: ưu tiên các thuốc chống đái tháo đường có tác dụng giảm cân như GLP-1 analogues (liraglutide) và metformin 1
• Bệnh nhân suy thận: giảm liều phentermine xuống 15 mg/ngày cho bệnh nhân suy thận nặng (eGFR 15-29 mL/min/1.73 m²); tránh sử dụng ở bệnh nhân có eGFR <15 mL/min/1.73 m² 2

Lưu ý quan trọng

• Thuốc giảm cân không phải là "thuốc thần kỳ" và không thể thay thế cho việc thay đổi lối sống 1
• Cần kết hợp thuốc với chế độ ăn giảm calo, tăng hoạt động thể chất và thay đổi hành vi 1
• Cân nhắc phẫu thuật giảm cân cho bệnh nhân béo phì nặng (BMI ≥40 kg/m² hoặc BMI ≥35 kg/m² kèm bệnh đồng mắc) khi các phương pháp ít xâm lấn thất bại 1
• Tỷ lệ bệnh nhân đủ điều kiện được kê đơn thuốc giảm cân trong thực tế còn rất thấp (chỉ 0,7%) 3
• Cần giáo dục bệnh nhân về mục tiêu giảm cân thực tế (5-10% cân nặng ban đầu) và tầm quan trọng của việc duy trì cân nặng sau khi giảm 1