Burun Kanaması (Epistaksis) Yönetimi
Burun kanaması tedavisinde ilk adım, hastanın oturur pozisyonda başı hafifçe öne eğik şekilde burnun yumuşak alt kısmına 10-15 dakika boyunca kesintisiz basınç uygulanmasıdır. 1, 2, 3
İlk Müdahale
- Hasta oturur pozisyonda, başı hafifçe öne eğik tutulmalıdır (kanın hava yoluna veya mideye gitmesini önlemek için) 2, 4, 3
- Burnun yumuşak alt kısmına 10-15 dakika boyunca kesintisiz basınç uygulanmalıdır 1, 2, 3
- Hasta ağzından nefes almalı ve kanı yutmak yerine tükürmesi önerilmelidir 2
- Kompresyon tek başına vakaların büyük çoğunluğunda yeterlidir 2, 3
Basınç Uygulaması Yetersiz Kalırsa
- Burun içindeki pıhtılar temizlenmeli ve topikal vazokonstriktör (oksimetazolin veya fenilefrin) uygulanmalıdır 2, 3, 5
- Vazokonstriktör uygulaması, acil serviste tedavi edilen kanamaların %65-75'ini durdurabilir 3, 5
- Kanamanın devam ettiği bölge tespit edilebiliyorsa, lokal anestezi sonrası gümüş nitrat ile koterizasyon uygulanabilir 1, 6
Kanama Kontrol Altına Alındıktan Sonra
- Tekrarı önlemek için burun mukozasına nemlendirici veya kayganlaştırıcı ajanlar (vazelin gibi) uygulanmalıdır 2, 3
- Burun mukozasını nemli tutmak için düzenli tuzlu su spreyleri önerilir 2, 3
- Özellikle kuru ortamlarda nemlendirici kullanılması düşünülebilir 2
İleri Tedavi Gerektiren Durumlar
- Eğer kanama 15 dakikalık sürekli basınca rağmen durmuyorsa 2, 3
- Kan kaybına bağlı baş dönmesi yaşanıyorsa 2, 3
- Kanama şiddetliyse (24 saat içinde >30 dakika süren kanama) 2, 3
- Hasta hemodinamik instabilite belirtileri gösteriyorsa (taşikardi veya hipotansiyon) 2, 3
- Bu durumlarda burun tamponu uygulanmalıdır 1, 6
Antikoagülan Kullanan Hastalarda Özel Durumlar
- Antikoagülan veya antitrombosit ilaç kullanan hastalarda rezorbe olabilen tampon malzemesi kullanılmalıdır 1
- Hayatı tehdit eden kanama olmadıkça, ilk tedavi yöntemleri denenmeden önce antikoagülasyonun tersine çevrilmesi, transfüzyon veya antikoagülan/antitrombosit ilaçların kesilmesi düşünülmemelidir 1, 4
- Antikoagülan kullanan hastalarda kanama kontrol edilemezse, antifibrinolitikler ve desmopressin hemostazı desteklemek için kullanılabilir 1, 4
İnatçı veya Tekrarlayan Kanamalar
- Endoskopik değerlendirme, burun boşluğunu ve nazofarenksi incelemek için kullanılabilir 1
- Tekrarlayan veya inatçı kanamalarda, arteriyel ligasyon veya endovasküler embolizasyon için değerlendirme yapılmalıdır 1, 7
- Posterior epistaksis, anterior epistaksise göre hastaneye yatış gerektirme olasılığı daha yüksektir ve nasal tampon gereksinimi iki kat daha fazladır 6