Diagnozowanie refluksu u niemowląt
Diagnoza refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD) u niemowląt opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie i badaniu fizykalnym, które w większości przypadków są wystarczające do rozpoznania niepowikłanego refluksu i rozpoczęcia leczenia. 1, 2
Objawy kliniczne refluksu u niemowląt
- Najczęstsze objawy GERD u niemowląt to ulewanie lub wymioty połączone z drażliwością, odmową jedzenia, słabym przyrostem masy ciała, trudnościami w połykaniu i wyginaniem się w łuk podczas karmienia 1, 2
- Refluks osiąga szczyt występowania (około 50%) w wieku 4 miesięcy, a następnie zmniejsza się do 5-10% u niemowląt w wieku 12 miesięcy 1, 2
- Drażliwość w połączeniu z wyginaniem pleców w łuk u niemowląt jest uważana za niewerbalny odpowiednik zgagi u starszych dzieci 3
- Krztuszenie się, dławienie, kaszel podczas karmienia lub znaczna drażliwość mogą być sygnałami ostrzegawczymi wskazującymi na GERD 3
Kiedy wykonać badania diagnostyczne
- Badania diagnostyczne NIE są konieczne w większości przypadków niepowikłanego refluksu 1, 2
- Badania należy rozważyć, gdy występują objawy alarmowe, takie jak:
Metody diagnostyczne (gdy są wskazane)
- Kontrastowe badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego - przydatne do oceny anatomii i wykluczenia innych przyczyn wymiotów, ale nie jest zalecane rutynowo do diagnozy GERD 1, 2
- Monitorowanie pH przełyku - pomocne w dokumentowaniu obecności kwaśnej treści w przełyku i ustaleniu związku przyczynowego między refluksem a objawami 1
- Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego z biopsją - do oceny powikłań, takich jak zapalenie przełyku 1
- Impedancja przełykowa - może być rozważona w przypadku obecności objawów alarmowych lub niepewnej diagnozy 2
Zwalidowane narzędzia oceny
- Kwestionariusze objawów GERD, takie jak kwestionariusz Kleinmana, mogą być przydatne do dokumentowania i monitorowania objawów GERD zgłaszanych przez rodziców 1, 2
Różnicowanie
- Należy wykluczyć inne przyczyny wymiotów, takie jak:
Pułapki diagnostyczne
- Poleganie wyłącznie na objawach może być trudne w pierwszym roku życia, ponieważ objawy GERD u niemowląt nie zawsze ustępują po terapii hamującej wydzielanie kwasu 1, 2
- Rutynowe badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego nie jest uzasadnione do diagnozy GERD, ponieważ badania są zbyt krótkie i mogą prowadzić do fałszywie dodatnich diagnoz 2
- Należy pamiętać, że objawy alergii na białko mleka krowiego mogą nakładać się na objawy GERD - u tych niemowląt objawy znacznie zmniejszają się w ciągu 2-4 tygodni po wyeliminowaniu białka mleka krowiego z diety 3
Podsumowując, diagnoza refluksu u niemowląt opiera się głównie na dokładnym wywiadzie i badaniu fizykalnym, a badania diagnostyczne są wskazane tylko w przypadku obecności objawów alarmowych lub niepewnej diagnozy.