Plan opieki nad kobietą rodzącą z zaburzeniami/utratą wzroku
Kobiety z istniejącymi wcześniej zaburzeniami wzroku wymagają specjalistycznego planu opieki podczas ciąży i porodu, obejmującego regularne badania okulistyczne i ścisłe monitorowanie, aby zapobiec pogorszeniu wzroku.
Ocena przed ciążą i w pierwszym trymestrze
- Kobiety z cukrzycą typu 1 lub 2 powinny przejść kompleksowe badanie okulistyczne przed zajściem w ciążę lub w pierwszym trymestrze, aby ocenić stan siatkówki i ustalić punkt odniesienia 1
- Należy przeprowadzić szczegółową ocenę istniejącej retinopatii, gdyż ciąża może znacząco przyspieszyć jej progresję 1
- Kobiety z zaburzeniami wzroku powinny otrzymać poradnictwo dotyczące ryzyka rozwoju lub progresji retinopatii cukrzycowej podczas ciąży 1
- Kobiety z ciążową cukrzycą (GDM) nie wymagają dodatkowych badań okulistycznych, ponieważ nie są narażone na zwiększone ryzyko rozwoju retinopatii podczas ciąży 1
Monitorowanie podczas ciąży
- Kobiety z retinopatią cukrzycową powinny być monitorowane w każdym trymestrze ciąży oraz przez rok po porodzie, w zależności od stopnia retinopatii 1
- Natychmiastowe skierowanie do okulisty doświadczonego w leczeniu retinopatii cukrzycowej jest konieczne przy każdym poziomie obrzęku plamki żółtej, umiarkowanej lub cięższej nieproliferacyjnej retinopatii cukrzycowej lub proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej 1
- Szybkie wdrożenie intensywnego leczenia hiperglikemii u kobiet z retinopatią może wiązać się z wczesnym pogorszeniem stanu siatkówki, co wymaga częstszych kontroli 1
Leczenie retinopatii podczas ciąży
- Fotokoagulacja laserowa może zminimalizować ryzyko utraty wzroku podczas ciąży u kobiet z retinopatią proliferacyjną wysokiego ryzyka lub obrzękiem plamki żółtej 1
- Panretinalna fotokoagulacja laserowa jest wskazana w celu zmniejszenia ryzyka utraty wzroku u kobiet z retinopatią proliferacyjną wysokiego ryzyka 1
- Iniekcje doszklistkowe leków anty-VEGF nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży z cukrzycą ze względu na teoretyczne ryzyko dla rozwijającego się płodu 1
- Obecność retinopatii nie jest przeciwwskazaniem do stosowania terapii aspiryną w celach kardioprotekcyjnych, ponieważ aspiryna nie zwiększa ryzyka krwawienia siatkówkowego 1
Opieka okołoporodowa dla kobiet z zaburzeniami wzroku
- Zapewnij szczegółowy opis otoczenia sali porodowej i procedur dla kobiet z zaburzeniami wzroku 2, 3
- Dostosuj komunikację, używając jasnych, werbalnych instrukcji podczas porodu 3, 4
- Umożliw obecność osoby wspierającej, która może pomóc w orientacji i komunikacji 2, 5
- Zapewnij dodatkowe wsparcie podczas karmienia piersią i opieki nad noworodkiem 2, 5
Monitorowanie stanu przedrzucawkowego
- Zaburzenia widzenia, takie jak mroczki, podwójne widzenie lub czasowa utrata wzroku, mogą być objawami stanu przedrzucawkowego i wymagają natychmiastowej oceny 1, 6
- Natychmiastowe rozwiązanie ciąży jest wskazane u kobiet z ciężkimi objawami neurologicznymi, takimi jak uporczywe bóle głowy, powtarzające się mroczki lub rzucawka, niezależnie od wieku ciążowego 6
- Regularne monitorowanie ciśnienia krwi, ocena białkomoczu i badanie kliniczne, w tym ocena klonusu, są zalecane u kobiet z objawami przedrzucawki 6
- MgSO₄ do profilaktyki drgawek jest zalecany dla kobiet z ciężkim nadciśnieniem lub objawami neurologicznymi 6
Specjalne zalecenia dla kobiet niewidomych lub niedowidzących podczas porodu
- Zapewnij szczegółowe wyjaśnienie wszystkich procedur medycznych przed ich wykonaniem 3, 4
- Umożliw kobiecie dotykowe zapoznanie się z salą porodową i sprzętem medycznym 3, 7
- Zapewnij ciągłą komunikację werbalną podczas porodu, informując o postępie i planowanych interwencjach 4, 7
- Przygotuj personel medyczny do specjalnych potrzeb komunikacyjnych kobiety z zaburzeniami wzroku 3, 5
- Zapewnij odpowiednie oświetlenie dla kobiet z częściową utratą wzroku 4, 7
Opieka poporodowa
- Kontynuuj monitorowanie okulistyczne przez rok po porodzie u kobiet z retinopatią cukrzycową 1
- Zapewnij dodatkowe wsparcie w opiece nad noworodkiem, w tym specjalne szkolenie dotyczące karmienia piersią i przewijania dla matek z zaburzeniami wzroku 2, 5
- Oceniaj regularnie stan psychiczny matki, gdyż zaburzenia wzroku mogą zwiększać ryzyko depresji poporodowej 2, 5
- Zapewnij dostęp do grup wsparcia i zasobów dla rodziców z niepełnosprawnością wzrokową 3, 5