Nöropati Testi Nasıl Yapılır?
Nöropati testi, sıcaklık hissi, iğne batması hissi, titreşim algısı, basınç hissi ve ayak bileği reflekslerinin değerlendirilmesini içeren kapsamlı bir nörolojik muayene ile yapılmalıdır. 1
Klinik Nörolojik Muayene
Küçük Lif Fonksiyonu Değerlendirmesi
- Sıcaklık hissi testi - hastanın sıcak ve soğuk nesneleri ayırt edebilme yeteneği değerlendirilir 1
- İğne batması hissi testi - tek kullanımlık iğne ile hafif batırma hissi değerlendirilir 1
- Cilt biyopsisi - küçük lif nöropatisini değerlendirmek için özelleşmiş bir testtir 1, 2
Büyük Lif Fonksiyonu Değerlendirmesi
- Titreşim algısı testi - 128-Hz diyapazon kullanılarak yapılır 1, 3
- 10-g monofilament testi - koruyucu duyu kaybını (LOPS) değerlendirmek için kullanılır 1, 3
- Ayak bileği refleksleri - refleks çekici ile değerlendirilir 1, 3
Otonom Fonksiyon Değerlendirmesi
- Ortostatik hipotansiyon testi - yatar pozisyondan ayağa kalkınca kan basıncı değişimi ölçülür 1
- Kalp hızı değişkenliği testi - otonom nöropati için önemli bir değerlendirmedir 1
- Ter fonksiyonu testi (QSART) - distal ter kaybını yüksek duyarlılıkla tespit eder 1
Laboratuvar Testleri
Temel Testler
- Açlık kan şekeri ve/veya HbA1c - diyabet, nöropatinin en yaygın nedenidir 1
- Serum B12 vitamini ve metabolitleri - özellikle metformin kullanan hastalarda önemlidir 1
- Serum protein immünofiksasyon elektroforezi - monoklonal gamopatiyi değerlendirmek için 1
Özelleşmiş Testler
- Elektrodiyagnostik çalışmalar - aksonal ve demiyelinizan nöropatileri ayırt etmek için 1, 2
- Anti-miyelin ilişkili glikoprotein (anti-MAG) antikorları - duyusal periferik nöropatilerde 1
- Anti-gangliosid M1 antikorları - motor nöropatide 1
- Glukoz tolerans testi - rutin glukoz testleri normal ancak distal simetrik duyusal polinöropati mevcutsa 1
Nöropati Değerlendirmesinde Dikkat Edilecek Noktalar
Anatomik Sınıflandırma
- Lif tipi (motor/duyusal, büyük/küçük, somatik/otonom) 4
- Etkilenen lif kısmı (akson/miyelin) 4, 2
- Etkilenen sinirlerin dağılımı (uzunluğa bağlı, uzunluktan bağımsız, multifokal) 4, 2
Yaygın Hatalar ve Dikkat Edilecek Noktalar
- Tüm nöropati hastalarında diyabet taraması yapılmalıdır 1
- Elektrofizyolojik testler veya nöroloji uzmanına sevk, sadece atipik klinik özellikler varsa veya tanı belirsizse gereklidir 1, 5
- Koruyucu duyu kaybı (LOPS) testi için 10-g monofilament testi en az bir başka değerlendirme (iğne batması, sıcaklık veya titreşim hissi, ayak bileği refleksleri) ile birlikte yapılmalıdır 3
- Monofilament hissinin olmaması koruyucu duyu kaybını düşündürür, en az iki normal test (ve anormal test olmaması) LOPS'u dışlar 3
Diyabetik Nöropati Değerlendirmesi
- Tip 1 diyabeti 5 yıl veya daha uzun süredir olan ve tüm tip 2 diyabetli hastalar yıllık olarak değerlendirilmelidir 5
- Diyabetik nöropati bir dışlama tanısıdır, diyabetik olmayan nöropatiler de diyabetli hastalarda bulunabilir ve tedavi edilebilir 5
- Diyabetik periferik nöropatinin %50'ye kadarı asemptomatik olabilir 5
- Otonom nöropatinin tanınması ve tedavisi semptomları iyileştirebilir, sekelleri azaltabilir ve yaşam kalitesini artırabilir 5