Bitkiler ve Epilepsi
Bitkisel tedavilerin epilepsi tedavisinde kullanımı, potansiyel riskleri ve yan etkileri nedeniyle önerilmemektedir ve standart antiepileptik ilaçların yerini almamalıdır. 1, 2
Bitkisel Tedavilerin Epilepside Kullanımı
- Epilepsi hastalarının yaklaşık %30-40'ı standart antiepileptik ilaçlara dirençli olup, alternatif tedavi arayışına girmektedir 1
- Dünya genelinde epilepsi hastalarının %90'ı gelişmekte olan ülkelerde yaşamakta ve birçoğu ekonomik, kültürel veya sosyo-demografik nedenlerle modern ilaç tedavilerine erişememektedir 1
- Bitkisel tedaviler yüzyıllardır epilepsi tedavisinde kullanılmış olsa da, etkinlik ve güvenliğini destekleyen bilimsel kanıtlar yetersizdir 3
Bitkisel Tedavilerin Potansiyel Riskleri
- Birçok bitkisel ürün paradoksal olarak nöbet riskini artırabilecek prokonvülsan etkiye sahiptir 3, 4
- Bitkisel ürünler, ağır metal kontaminasyonu riski taşıyabilir ve bu da nöbet eşiğini düşürebilir 4
- Bitkisel ürünlerin içeriğindeki etken maddelerin miktar ve kalitesi genellikle bilinmemektedir, bu da etki ve yan etkilerin öngörülmesini zorlaştırır 4
İlaç Etkileşimleri
- Bitkisel ürünler, sitokrom P450 enzim sistemi ve P-glikoprotein taşıma sistemi üzerinden antiepileptik ilaçların metabolizmasını etkileyebilir 3, 4
- Bu etkileşimler, antiepileptik ilaçların kan düzeylerini değiştirerek tedavi başarısızlığına veya toksisite riskine yol açabilir 4
- Hastaların çoğu bitkisel ürün kullandıklarını doktorlarına bildirmediğinden, potansiyel etkileşimler gözden kaçabilir 4
Bilimsel Araştırma Durumu
- Yüzlerce bitkisel ekstraktın deneysel hayvan modellerinde antikonvülsan aktivite gösterdiği bildirilmiştir 5
- Flavonoidler, kumarinler, fenilpropanoidler ve terpenoidler gibi bitki kaynaklı bileşikler, antikonvülsan etki gösterebilir 5
- Bu bileşikler, GABA-A reseptörleri ve voltaj kapılı iyon kanalları gibi antiepileptik ilaçların hedeflerini etkileyebilir 5
- Ancak bu bulgular çoğunlukla preklinik çalışmalara dayanmakta olup, klinik etkinlik ve güvenlik verileri yetersizdir 2, 5
Kannabinoidler ve Epilepsi
- Kannabinoidlerin epilepsi tedavisinde kullanımı ile ilgili sınırlı veri bulunmaktadır 6
- Kannabidiol (CBD), çocukluk çağı epilepsilerinde FDA onaylı olarak kullanılabilmekte, ancak hepatotoksisite riski taşımaktadır 6
- CBD kullanımında karaciğer enzimlerinin takibi önemlidir ve günlük 300 mg'ın üzerindeki dozlarda karaciğer enzim yükselmesi riski artmaktadır 6
Sonuç ve Öneriler
- Epilepsi tedavisinde bitkisel ürünlerin kullanımı, bilimsel kanıtların yetersizliği ve potansiyel riskler nedeniyle önerilmemektedir 3, 4
- Epilepsi tedavisinde standart antiepileptik ilaçlar birinci seçenek olmalıdır 6, 7
- İlaç dirençli epilepsi durumunda, cerrahi tedavi veya diğer modern tedavi yaklaşımları değerlendirilmelidir 7, 8
- Hastalar bitkisel ürün kullanımı konusunda hekimlerini mutlaka bilgilendirmelidir 4