Paratiroid Bezinin En Sık Ektopik Yerleşim Yeri
Paratiroid bezinin en sık ektopik yerleşim yeri anterior mediastinumda, timus bezi ile ilişkili olarak veya tiroid bezi ile ilişkili olarak bulunmaktadır. 1
Ektopik Paratiroid Bezlerinin Anatomik Dağılımı
- Ektopik inferior paratiroid bezleri en sık anterior mediastinumda, timus bezi veya tiroid bezi ile ilişkili olarak bulunur 1, 2
- Ektopik superior paratiroid bezleri ise en sık trakeoözofageal oluk ve retroözofageal bölgede yerleşim gösterir 1
- Timusla ilişkili ektopik paratiroid bezleri tüm ektopik paratiroid bezlerinin %38'ini oluşturmaktadır 3
- Retroözofageal bölge ikinci en sık ektopik yerleşim yeri olup, tüm ektopik paratiroid bezlerinin %31'ini oluşturur 3
- İntratiroid yerleşim ise %18 oranında görülmektedir 3
Ektopik Paratiroid Bezlerinin Klinik Önemi
- Ektopik paratiroid bezleri, anatomik serilerde %2-43 oranında, primer hiperparatiroidizm hastalarında %16'ya kadar, sekonder hiperparatiroidizm hastalarında ise %14'e kadar görülebilmektedir 1
- Ektopik paratiroid bezleri, başarısız paratiroid cerrahisi sonrası persistan veya rekürren hiperparatiroidizmin en sık nedenlerinden biridir 1, 2
- Cerrahi öncesi doğru lokalizasyon, özellikle ektopik paratiroid adenomları olan hastalarda cerrahi sonuçları önemli ölçüde iyileştirir 1
Görüntüleme Yöntemleri
- Boyun ultrasonografisi ve 99mTc Sestamibi sintigrafisi ilk basamak görüntüleme yöntemleridir, ancak düşük duyarlılık ve özgüllüğe sahiptirler 1
- SPECT (Tek Foton Emisyon Bilgisayarlı Tomografi) veya SPECT/BT kombinasyonu tanısal doğruluğu artırır 1
- Ektopik paratiroid bezlerinin lokalizasyonunda MIBI sintigrafisi %89 duyarlılığa sahipken, ultrasonografi %59 duyarlılığa sahiptir 3
- MIBI sintigrafisi özellikle timus, mediastinum veya retroözofageal boşlukta bulunan ektopik bezleri saptamada daha başarılıdır 3
- Ultrasonografi ise intratiroid yerleşimli ektopik paratiroid bezlerini saptamada daha doğru sonuçlar verir 3
Cerrahi Yaklaşım
- Cerrahi araştırma için yaygın bölgeler, superior paratiroidler için üst tiroid kutbu ve hipofarinks ve servikal özofagus arkasındaki üst vasküler tiroid sapı; inferior paratiroidler için ise karotis arter bifurkasyonu ve timik dildir 1
- Anterior mediastinumda yerleşen ektopik paratiroid adenomları için median sternotomi yaklaşımı gerekebilir 2
- Nadir durumlarda, ektopik paratiroid bezleri orta mediastinumda, aortikopulmoner pencerede veya torasik vertebra komşuluğunda bulunabilir ve bu durumlar özel cerrahi yaklaşımlar gerektirebilir 4, 5
Klinik Uyarılar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Ektopik paratiroid bezlerinin tanınmaması, paratiroid cerrahisinde başarısızlığa yol açabilir 1
- Persistan veya rekürren hiperparatiroidizm durumunda ektopik paratiroid bezleri mutlaka düşünülmelidir 1, 2
- Şüpheli paratiroid dokusu lezyonundan ince iğne aspirasyon sitolojisi ve aspire edilen materyalde paratiroid hormonu (PTH) ölçümü, ektopik bezlerin başarılı preoperatif lokalizasyonuna yardımcı olur 1
- Başarılı lokalizasyon sonrası radyorehberli minimal invaziv paratiroidektomi ve postoperatif hızlı PTH ölçümü, cerrahi sonuçları önemli ölçüde iyileştirir 1