Kolon Kanserinde En Sık Metastaz Bölgesi
Kolon kanserinde en sık metastaz karaciğere olur. 1
Karaciğer Metastazı Epidemiyolojisi
- Kolorektal kanser tanısı alan hastaların yaklaşık %50-60'ı hastalık seyri boyunca kolorektal metastaz geliştirir ve bunların %80-90'ında karaciğer metastazı görülür 1
- Metastatik hastalık en sık lokorejyonel kolorektal kanser tedavisi sonrasında metakron olarak gelişir ve en yaygın tutulum yeri karaciğerdir 1
- Kolorektal kanser hastalarının %20-34'ü tanı anında senkron karaciğer metastazları ile başvurur 1
- Kolorektal kanserden ölen hastaların yarısından fazlasında otopside karaciğer metastazı saptanır ve çoğu hastada ölüm nedeni metastatik karaciğer hastalığıdır 1
- Kolorektal kanserden ölen hastaların otopsi raporlarına göre, hastaların üçte birinde karaciğer tek metastaz bölgesidir 1
Karaciğer Metastazlarının Özellikleri
- Senkron metastatik kolorektal karaciğer hastalığı, metakron gelişen metastatik hastalığa göre daha yaygın hastalık durumu ve daha kötü prognoz ile ilişkilidir 1
- Kolorektal karaciğer metastazları için hepatik rezeksiyon uygulanan 155 hastanın retrospektif çalışmasında, senkron karaciğer metastazı olan hastalarda daha fazla karaciğer tutulum bölgesi (P=0.008) ve daha fazla bilobar metastaz (P=0.016) görülmüştür 1
- Kolorektal kanser hastalarında karaciğer metastazlarının gelişmesi için medyan süre (metastaz-serbest interval) 17,5 aydır 2
Diğer Metastaz Bölgeleri
- Karaciğer metastazından sonra diğer metastaz bölgeleri akciğer, kemik, beyin ve multipl bölgelerdir 2
- Akciğer metastazları karaciğerden sonra en hızlı gelişen metastazlardır (medyan 12 ay) 2
- Kemik ve multipl bölge metastazları için medyan gelişme süresi 20 ay, beyin metastazları için ise 33 aydır 2
Tedavi Yaklaşımları
- Karaciğer metastazlarının cerrahi rezeksiyonu, seçilmiş hastalarda kür şansı sunan tek tedavi yöntemidir 1
- Tüm saptanabilir karaciğer metastazlarının rezeksiyonu sonrası 5 yıllık sağkalım oranları %40'a kadar çıkabilir 3
- Ne yazık ki, kolorektal karaciğer metastazı olan hastaların sadece %25'i karaciğer rezeksiyonu için adaydır 3
- Rezeke edilemeyen metastazlar için radyofrekans ablasyon, kriyoterapi, hepatik arter kateter kemoterapisi ve kemoembolizasyon gibi bölgesel tedaviler uygulanabilir 3
- Karaciğer dışı metastatik hastalığı olan hastalar için sistemik kemoterapi daha uygun bir seçimdir 4, 3
Prognoz
- Karaciğer metastazı olan hastalarda medyan sağkalım süresi 9 aydır (beyin metastazı dışında en kötü prognoza sahiptir) 2
- Diğer metastaz bölgelerinin medyan sağkalım süreleri: akciğer 10,5 ay, kemik 10 ay, multipl bölgeler 10 ay ve beyin 5 aydır 2
- Ekstrahepatic metastazların varlığı, 3'ten fazla tümör varlığı ve 12 aydan kısa hastalıksız interval gibi klinikopatolojik faktörler kolorektal kanserli hastalarda kötü prognozla ilişkilidir 1
Takip
- Karaciğer rezeksiyonu sonrası takip, yerel protokole göre genellikle 5 yıl boyunca göğüs ve karaciğer BT'si ve CEA ile yapılmalıdır 1
- Nüks gelişen hastalarda, bu lezyonlar ilk hepatik metastazlarla aynı şekilde değerlendirilmeli ve operatif risk ve olası sağkalıma göre hastalara yeniden rezeksiyon veya ablasyon önerilmelidir 1