Kolon Kanserinde Metastaz Bölgeleri
Kolon kanserinde en sık metastaz karaciğere olur, bölgesel lenf nodlarına metastazdan daha yaygındır. 1
Karaciğer Metastazlarının Epidemiyolojisi
- Kolorektal kanser tanısı alan hastaların yaklaşık %50-60'ı hastalık seyri boyunca kolorektal metastaz geliştirir 1
- Bu metastatik hastaların %80-90'ında karaciğer metastazı görülür 1, 2
- Kolorektal kanser hastalarının %20-34'ü tanı anında senkron karaciğer metastazları ile başvurur 1
- Kolorektal kanserden ölen hastaların yarısından fazlasında otopside karaciğer metastazı saptanır 1, 2
- Kolorektal kanserden ölen hastaların otopsi raporlarına göre, hastaların üçte birinde karaciğer tek metastaz bölgesidir 1
Metastaz Paterni ve Nedenleri
- Karaciğer, kolorektal kanser için en sık metastaz bölgesidir, bunun temel nedeni portal ven dolaşımının kolonu ve rektumu doğrudan karaciğere bağlamasıdır 3
- Metastatik hastalık en sık lokorejyonel kolorektal kanser tedavisi sonrasında metakron olarak gelişir ve en yaygın tutulum yeri karaciğerdir 1
- Karaciğer metastazları gelişimi için ortanca metastaz-serbest interval 17,5 aydır 4
Karaciğer ve Lenf Nodu Metastazlarının Karşılaştırılması
- Kolorektal kanserde karaciğer metastazları, bölgesel lenf nodu metastazlarından daha yaygındır 1
- Karaciğer metastazları, kolorektal kanserde en kötü prognoza sahip metastaz bölgelerinden biridir (ortanca sağkalım süresi 9 ay) 4
- Senkron metastatik kolorektal karaciğer hastalığı, metakron gelişen metastatik hastalığa göre daha yaygın hastalık durumu ve daha kötü prognoz ile ilişkilidir 1
Karaciğer Metastazlarının Özellikleri
- Senkron karaciğer metastazı olan hastalarda daha fazla karaciğer tutulum bölgesi ve daha fazla bilobar metastaz görülür 1
- Ekstrahepatic metastazların varlığı, 3'ten fazla tümör varlığı ve 12 aydan kısa hastalıksız interval gibi klinikopatolojik faktörler kolorektal kanserli hastalarda kötü prognozla ilişkilidir 1, 2
Tedavi Yaklaşımları
- Karaciğer metastazlarının cerrahi rezeksiyonu, seçilmiş hastalarda kür şansı sunan tek tedavi yöntemidir 2, 5
- Karaciğer metastazlarının rezeksiyonu sonrası 5 yıllık hastalıksız sağkalım oranları yaklaşık %20'dir 1, 6
- Karaciğer dışı metastatik hastalığı olan hastalar için sistemik kemoterapi daha uygun bir seçimdir 1, 5
- Karaciğer metastazlarının tedavisinde radyofrekans ablasyon, kriyoterapi, hepatik arter kateter kemoterapisi ve kemoembolizasyon gibi bölgesel tedaviler de kullanılabilir 7, 8
Önemli Noktalar ve Uyarılar
- Kolorektal kanser tanısı konulduğunda, karaciğer metastazlarının varlığını değerlendirmek için kapsamlı bir evreleme yapılmalıdır 1, 5
- Senkron karaciğer metastazları olan hastalar, metakron metastazlara göre daha agresif bir hastalık seyri gösterebilir 1
- Karaciğer metastazlarının tedavi kararları, multidisipliner bir ekip tarafından alınmalıdır 1, 5
- Karaciğer rezeksiyonu sonrası takip, yerel protokole göre genellikle 5 yıl boyunca göğüs ve karaciğer BT'si ve CEA ile yapılmalıdır 2, 5