What is the leading cause of morbidity and mortality in geriatric patients?

Geriatrik Hastalarda En Sık Mortalite Nedeni ve Diğer Önemli Klinik Sorular

En Sık Mortalite Nedeni

Geriatrik hastalarda en sık mortalite nedeni kardiyovasküler problemlerdir. 1

• Kardiyovasküler hastalıklar, özellikle koroner kalp hastalığı ve inme, yaşlı hastalarda yüksek ölüm oranlarına neden olmaktadır 1
• Yaşlı travma hastalarında, her 1 yıllık yaş artışı (65 yaş üzerinde) ölüm riskini %6.8 artırmaktadır 1
• Diyabetli yaşlı hastalarda prematüre ölüm, fonksiyonel yetersizlik ve eşlik eden hipertansiyon, koroner kalp hastalığı ve inme gibi hastalıklar daha sık görülmektedir 1

Yanık Hastalarında Mortalite

• Yanık hastalarında en sık mortalite nedeni yanık yarası sepsisidir 1
• Yanık hastalarında beslenme destek tedavisinde Harris-Benedict formülünde en yüksek stres faktörü değerine sahip olan durum yanıktır 1

Eksternal Mekanik İnce Bağırsak Obstrüksiyonu

• Eksternal mekanik ince bağırsak obstrüksiyon nedeni absedir 1

Peptik Ülser Cerrahisi Sonrası Karın Ağrısı

• Karın ağrısı, bulantı kusması olan, geçirilmiş peptik ülser cerrahisi öyküsü olan, atriyal fibrilasyonu olan ve warfarin kullanan hastada en olası tanı superior mezenterik arter embolisidir 1

Özefagus Adenokanseri Risk Faktörleri

• Özefagus adenokanseri risk faktörleri arasında olmayan thylosis'tir 2
• Barret özefagus, GERD, obezite ve sigara kullanımı risk faktörleri arasındadır 2

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Risk Faktörleri

• Cerrahi alan enfeksiyonu için risk faktörü olmayan cerrahın elini 5 dk yerine 10 dk yıkamasıdır 1
• Cerrahi alan enfeksiyonu için risk faktörü olmayan profilaksinin 24 saatten kısa süreli yapılmasıdır 1
• Ameliyatın uzun sürmesi ve kan transfüzyonu yapılması risk faktörleridir 1

Gebelerde Apandisit

• Gebelerde apandisitle ilgili yanlış olan üçüncü trimesterde cerrahi yapılmayıp doğuma kadar beklenebilir ifadesidir 1
• Gebelerde en sık acil ameliyat endikasyonudur 1
• Komplike apandisit basit olmasından daha kötüdür 1
• Laparoskopikte açık ameliyata göre komplikasyonlar daha fazladır 1

Puerperal Abse

• Puerperal abse yapan en sık etken Streptococcus'tur 1

Myelproliferatif Hastalık Sonrası Splenektomi Komplikasyonu

• Myelproliferatif hastalık nedeniyle splenektomi yapılmış hastada 3 hafta sonra karın ağrısı bulantı, görüntülemede ince bağırsakta yaygın ödem ve hafif asit varlığında olası tanı portal ven trombozudur 1

Abdominal Aort Anevrizması

• Bir anda başlayan sırta da vuran şiddetli ağrı şikayetiyle gelen, aşırı hipotansif, hemoglobini 8.2, umblikus çevresinde üfürüm ve karında yaygın hassasiyet olan hastada en olası tanı abdominal aort anevrizmasıdır 1

Parenteral Nutrisyon Komplikasyonu

• Parenteral nutrisyonun en sık komplikasyonu hiperglisemidir 1

Beslenme Tedavisi

• Karın ağrısı bulantı kusma şikayetiyle gelen, 2 ayda 8 kilo kaybı olan, 3 haftadır kusması olan, pelvis bölgesinde geçirilmiş ameliyat öyküsü olan, radyoterapi almış, görüntülemede distal ileumda kalınlaşma görülen hastada beslenme tedavisi santral parenteral olmalıdır 1

Travma Hastasında Acil Müdahale

• Sol üst kadrana bıçakla yaralanmış, tansiyonu 90/60, 500ml Ringer Laktat sonrası tansiyonu 110/70 olan, BT için radyolojiye götürülürken yolda arrest olan, 2dk kalp masajı ve 1 mg adrenalin sonrası kalp atışı spontan geri dönen hastada bir sonraki aşamada direkt ameliyathaneye götürülmelidir 1

Beyin Ölümü

• Beyin ölümünü desteklemeyen hipotermidir 3
• Glasgow koma skorunun 3 olması, apne testi pozitifliği, pupil refleksi yokluğu ve kraniyal reflekslerin yokluğu beyin ölümünü destekler 3

MEN Sendromu

• MEN'de görülen mutasyon RET'tir 4

Primer Peritonit Etkeni

• En sık primer peritonit etkeni Klebsiella'dır 1

Apandisit Skorlama Sistemi

• Apandisitte kullanılan skorlama sistemi Alvorado'dur 1

Karın Fıtığı Türleri

• İçinde apandisit bulunan karın fıtığı Amyand'dır 1

Mondor Hastalığı

• Mondor hastalığı bir tromboflebittir 2

İnsülinomalar

• İnsülinomalar benign bir hastalıktır ve gastrinomalardan daha sık görülür 4

Yanıkta Çocukta Kullanılan Sınıflama

• Yanıkta çocukta kullanılan sınıflama Lund-Browder Chart'tır 1

IgA Üretimi

• IgA üretimi en çok ince bağırsakta gerçekleşir 1

Taze Donmuş Plazma (TDP)

• TDP ile ilgili doğru olan içinde koagülasyon faktörleri vardır ifadesidir 5
• ABO uyumu aranır, Rh uyumu aranır ve miktarı 500 ml'den azdır 5

Transfüzyonun Major Komplikasyonu

• Transfüzyonun major komplikasyonu hemolitik anemidir 5

Hidropik Safra Kesesi

• Sürekli kontrollere gelen 60 yaşında erkek hastada ağrısız ele gelen hidropik safra kesesi varlığında en az olasılıklı olan duodenum tümörüdür 1

Pankreatit Şiddetinin Belirlenmesi

• Pankreatitte şiddetin belirlenmesinde bakılmayan serum amilaz düzeyidir 1
• Yaş, lökosit, serum kalsiyum düzeyi ve kan şekeri bakılır 1

Perianal Apse ve Fistüller

• Perianal apse ve fistüllerle ilgili doğru olmayan Crohn hastalığındaki fistüller daha iyi seyirlidir ifadesidir 1
• Çoğu posterior orta hatta görülür 1
• Fistülün yerinin bulunması MR ile yapılır 1
• Apse tedavisi yapılan hastaların yarısında fistül oluşumu görülür 1

Anal Fissür Tedavisi

• Anal fissür tedavisinde ilk sırada yapılmayan lateral internal sfinkterotomidir 1
• 24 yaşında genç hastada konstipasyondan sonra ağrılı rektal kanaması varlığında yanlış olan lateral internal sfinkterotomi ilk seçenektir ifadesidir 1
• Nitrogliserinli krem, sıcak oturma banyosu, gayta yumuşatıcı ilaç ve lifli diyet önerilir 1

Morbid Obezite Tedavisi

• Morbid obezite tedavisinin başarılı olabilmesi için fazla kilodan %66'sı kaybedilmelidir 1

Akalküloz Kolesistit

• Akalküloz kolesistitle kronik kolesistitin ayrımında önemli olan destek tedavisidir 1

Sağ Üst Kadran Ağrısı

• Sağ üst kadran ağrısı, sarılık, ateş ve safra kesesi hassasiyeti olan hastada öncelikli olmayan ERCP'dir 1
• Abdominal USG, KCFT, destek tedavisi ve gram negatiflere yönelik antibiyotik tedavisi önceliklidir 1

Alt GIS Kanama

• Alt GIS kanamanın sık nedenlerinden olmayan sigmoid volvulustur 1
• Anjiodisplazi, tümör ve divertikülit sık nedenlerdir 1
• Alt GIS kanamada ilk yapılacak tetkik kolonoskopidir 1

Gastrik Ülser Komplikasyonu

• Gastrik ülserin en sık komplikasyonu kanamadır 1

Akut Karın Hastası

• Acile gelen tanı konulmamış akut karın hastasında yapılmayan analjezik verilmesidir 1

Alarmin

• Alarmin olmayan IL4'tür 1
• Ürik asit, nükleolin, HMG-1 ve fibrinojen alarmindir 1

Barret Özefagusu

• Kilo kaybı olmayan epigastrik hassaiyeti olan, ağza ekşi su gelmesi şikayeti olan, endoskopide barret özefagusu görülüp biyopsi yapılan ve biyopsi sonucu şiddetli displazi olan hastanın tedavisi için özefajektomi yapılmalıdır 2

Mallory Weis Yırtıkları

• Gastroözefageal bileşke ve kardiya bölgesinde kusmaya ya da intragastrik basınç artışına bağlı gelişen lezyonun adı Mallory Weis Yırtıklarıdır 1

Tiroidektomi Sonrası Takip

• Definitif tiroidektomi sonrası rekürrensin takibinde tiroglobulin kullanılır 1

Karaciğer Kitlesi Tedavisi

• Karaciğerde arteriyel hızlı boyanma venöz fazda çabuk boşalma gösteren 2 cm çapında kitle saptanmış hastada en az etkin tedavi sitotoksik kemoterapidir 1
• Karaciğer transplantasyonu, radyofrekans ablasyon, mikrodalga ablasyon ve karaciğer rezeksiyonu daha etkindir 1

Meme Koruyucu Cerrahi

• Meme koruyucu cerrahide rölatif kontraendikasyon olmayan gebeliktir 1
• 5 cm'den büyük kitle, kollajen doku hastalığı öyküsü, multisentrik olması ve radyoterapi öyküsü rölatif kontraendikasyondur 1

Condyloma Accumilata

• Condyloma accumilata (genital siğil) etkeni HPV'dir 1

Karaciğer Transplantasyonu

• Türkiye'de en sık karaciğer tranplantasyonu endikasyonu HBV'dir 1

Ameliyat Sonrası Ateş

• Ameliyat sonrası ilk 24 saatte en sık ateş nedeni atelektazidir 1

Rektal Kanama

• Geçirilmiş by-pass öyküsü olan, HT ve DM'si olan, rektal kanamayla başvuran, tansiyonu 90/60, hemoglobini 8, vitalleri ve genel durumu iyi, böbrek fonksiyonları iyi olan hastada yapılmayan hasta yoğun bakıma çıkarılır ifadesidir 1
• OAB 100 üstüne çıkarılmalı, Hb 10'un üstüne çıkarılmalı ve BT anjiografi yapılır 1

Yara İyileşmesi

• Yara iyileşmesini geciktiren lokal faktörlerden olmayan metabolik hastalıklardır 1
• Yabancı cisim, bölgesel enfeksiyon olması ve iskemik nekrotik doku lokal faktörlerdir 1

Minimal İnvaziv Cerrahi

• Minimal invaziv cerrahinin avantajı yara iyileşmesi kısa sürer ifadesidir 1
• Daha pahalıdır, ameliyat uzun sürer ve enfeksiyon riski daha fazladır dezavantajlarıdır 1

Laparoskopik ve Açık Cerrahi

• Laparoskopik cerrahi için geçerli olmayan ameliyatın süresi kısa ifadesidir 1
• Daha pahalıdır, işe dönüş süresi kısa, yüzeyel yara enfeksiyonu fazladır ve apse görülme olasılığı daha azdır 1

Anestezi İle İlgili Sorular

• Pozisyonla ilişkili en sık sinir hasarı ulnar sinir hasarıdır 3
• Geri döndürülebilir arrest nedenleri arasında olmayan hipotansiyondur 3
• Rejyonel anestezi kontraendikasyonu olmayan alt ekstremite ameliyatı olmasıdır 3
• Organofosfat zehirlenmesinde potasyum kontrolü yapılmalıdır 3
• Entidal CO2 ile takip edilemeyen derin anemidir 3
• Türkiye'de ilk anesteziyolog Sadi Sun'dur 3
• Kronik karın ağrısı ve kontrol altında HT olan, acil appendektomiye alınacak hasta ASA IIE'dir 3
• Zor havayolunda zor maske ventilasyonu, zor laringoskopi, zor trakkeal entübasyon ve başarısız entübasyon vardır 3
• Kronik ağrıda basamaklı tedavi ile ilgili doğru olan analjezikler etki potenslerine göre az olandan çok olana doğru basamaklı sıralanmıştır ifadesidir 3
• Çocuklardaki farklılıklardan yanlış olan yumuşak dokulara basmak kolaydır ifadesidir 3
• Cerrahi-anestezi tipi eşleştirmelerinden doğru olan tibial operasyonu-epidural anestezi ifadesidir 3
• Sıvı tedavisi verilirken böbrek fonksiyonları, akciğer fonksiyonları, bağırsak motilitesinin geri gelmesi ve anastamoz ve yara iyileşmesine dikkat edilir 3
• Analjezik etkili ilaçlar ketamin ve remifentanildir 3
• İnhaler anestezik olmayan midazolamdır 3
• MAK etkisini azaltmayan 20 yaşında hasta ifadesidir 3
• İndüksiyonda ve laringoskopla bakılan skorlama sistemi Cormack&Lehane'dir 3
• Ameliyathaneden ayılma odasına gitmeden önce hastanın ameliyat öncesi ayık olan hastanın bilinçli hale gelmesi ve solunumunu mekanik ventilatör ihtiyacı olmadan kendisi yapabiliyor hale gelmesi gerekir 3
• Defibrilatörle ilgili yanlış olan şarj edilirken CPR'a devam edilmez ifadesidir 3
• Kritik hastada "alarm saatler" için önemli olan beynin kanlanmasıdır 3