Het Stoppen met Methylfenidaat Extended Release
Methylfenidaat kan abrupt worden gestopt zonder geleidelijke afbouw, aangezien er geen fysieke afhankelijkheid of onttrekkingssyndroom optreedt bij therapeutisch gebruik. 1
Stopprotocol
Directe Stopzetting
- Methylfenidaat heeft een korte halfwaardetijd van 2-3 uur en een werkingsduur van 3-4 uur voor directe afgifte formuleringen, waardoor het snel uit het lichaam verdwijnt 1
- Voor extended release formuleringen (OROS technologie) duurt de werking 8-12 uur, maar ook deze kunnen direct worden gestopt zonder afbouwschema 2, 3
- Er is geen medische noodzaak voor geleidelijke dosisreductie bij het stoppen van methylfenidaat 1
Monitoring na Stopzetting
- Let op terugkeer van ADHD-symptomen binnen 24-48 uur na het stoppen, aangezien de medicatie geen langdurig effect heeft 1
- Observeer gedragsveranderingen, concentratieproblemen en hyperactiviteit die kunnen terugkeren 4
- Gebruik gestandaardiseerde beoordelingsschalen van ouders/leerkrachten of zelfrapportage om symptoomterugkeer te monitoren 2
Belangrijke Overwegingen
Rebound Effecten
- Sommige patiënten kunnen een tijdelijke verergering van ADHD-symptomen ervaren (rebound effect) wanneer de medicatie uitwerkt, maar dit is geen onttrekkingssyndroom 1
- Dit effect is meestal mild en van korte duur 1
Wanneer Niet Abrupt te Stoppen
- Bij patiënten die methylfenidaat gebruiken voor andere indicaties dan ADHD (bijvoorbeeld vermoeidheid bij kanker of sedatie door opioïden), moet de onderliggende aandoening eerst worden geëvalueerd 4
- Voor patiënten met comorbide stemmingsstoornissen of angst moet psychiatrische follow-up worden geregeld voordat gestopt wordt 4
Alternatieve Behandeling
- Overweeg gedragstherapie als niet-farmacologische behandeling na het stoppen, vooral bij kinderen 4
- Bij adolescenten met middelengebruik in de voorgeschiedenis is extra monitoring noodzakelijk na het stoppen 4
Veelvoorkomende Valkuilen
- Fout: Geleidelijk afbouwen zoals bij antidepressiva - Dit is niet nodig bij methylfenidaat vanwege de korte halfwaardetijd en het ontbreken van fysieke afhankelijkheid 1
- Fout: Verwachten dat verbeteringen blijven bestaan - ADHD-symptomen keren typisch terug binnen 1-2 dagen na stoppen 1
- Fout: Stoppen zonder plan voor symptoommanagement - Zorg voor alternatieve strategieën (gedragstherapie, schoolaanpassingen) voordat gestopt wordt 4