Tìm thuốc có pseudoephedrine ở Việt Nam
Pseudoephedrine có sẵn trong nhiều loại thuốc cảm lạnh không kê đơn (OTC) tại Việt Nam, thường được bán dưới dạng viên nén hoặc viên nang với liều lượng 60-120 mg, nhưng cần lưu ý rằng việc mua có thể bị hạn chế do quy định pháp luật về kiểm soát tiền chất.
Các sản phẩm phổ biến chứa pseudoephedrine
- Pseudoephedrine thường được tìm thấy trong các loại thuốc cảm lạnh OTC, chiếm khoảng 80% các sản phẩm điều trị cảm lạnh trên thị trường 1
- Thuốc có thể ở dạng đơn chất (chỉ có pseudoephedrine) hoặc phối hợp với kháng histamine như diphenhydramine (ví dụ: Polyhist Forte D) 2
- Liều lượng thông thường cho người lớn là 60-120 mg mỗi 4-6 giờ, không quá 4 liều trong 24 giờ 2
Cơ chế tác dụng và công dụng
- Pseudoephedrine là chất chủ vận α-adrenergic gây co mạch, giúp giảm nghẹt mũi bằng cách làm co mạch máu niêm mạc mũi 3, 4
- Thuốc được sử dụng để điều trị các triệu chứng cảm lạnh, cúm, viêm xoang, hen suyễn và viêm phế quản 5
- Khởi phát tác dụng nhanh và hiệu quả trong việc giảm nghẹt mũi do nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc dị ứng 3
Cảnh báo quan trọng và tác dụng phụ
- Cần thận trọng đặc biệt ở bệnh nhân tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực, bệnh mạch vành, bệnh mạch máu não, cường giáp tuyến và glôcôm 3, 4, 2
- Pseudoephedrine có thể làm tăng huyết áp tâm thu trung bình 0.99 mmHg và nhịp tim 2.83 nhịp/phút 4
- Tác dụng phụ có thể bao gồm mất ngủ, kích thích, hồi hộp, run và rối loạn giấc ngủ 3
- Không nên dùng đồng thời với caffeine hoặc các chất kích thích khác vì có thể làm tăng tác dụng phụ 2
Hạn chế pháp lý
- Do cấu trúc tương tự amphetamine, pseudoephedrine có thể bị lạm dụng và được sử dụng làm tiền chất để sản xuất methamphetamine 5, 6
- Nhiều quốc gia đã áp dụng các hạn chế pháp lý về việc bán thuốc này, có thể yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân hoặc hạn chế số lượng mua 5
- Tại Việt Nam, việc mua pseudoephedrine có thể yêu cầu đăng ký thông tin cá nhân tại nhà thuốc
Lựa chọn thay thế
- Đối với bệnh nhân lo ngại về tác dụng lên huyết áp, thuốc xịt mũi chứa oxymetazoline (Afrin) an toàn hơn pseudoephedrine đường uống, nhưng chỉ nên dùng ngắn hạn (≤3 ngày) 4
- Phenylephrine là một lựa chọn thay thế khác, mặc dù hiệu quả có thể thấp hơn 3
- Corticosteroid xịt mũi nên được cân nhắc cho điều trị dài hạn viêm mũi dị ứng 2