Does leucovorin (Folinic acid) trigger epilepsy?

Folinik Asit Epilepsiyi Tetiklemez

Folinik asit (lökovorin) epilepsiyi tetiklemez ve aslında belirli epilepsi türlerinin tedavisinde kullanılan güvenli bir ajandır. 1, 2

Güvenlik Profili ve Klinik Kanıtlar

Folinik asitin epilepsi üzerindeki etkisi ile ilgili endişeler onlarca yıl önce ortaya atılmış ancak araştırmalar bu endişelerin temelsiz olduğunu göstermiştir:

• Folinik asit, suprafizyolojik olmayan konsantrasyonlarda nöbet aktivitesini tetiklemez 2
• İlk epilepsi endişeleri çözülmüş olup, güncel veriler folinik asitin nöbet riskini artırmadığını göstermektedir 2

Folinik Asitin Terapötik Kullanımı

Folinik asit aslında bazı epilepsi formlarında tedavi edici bir ajandır:

• Folinik aside duyarlı nöbetler (FARS): Nadir ancak tedavi edilebilir bir neonatal epilepsi nedenidir ve folinik asit tedavisine dramatik yanıt verir 3, 4
• Serebral folat taşıyıcı eksikliği: FOLR1 gen mutasyonlarına bağlı bu durum folinik asit ile tedavi edilir ve nöbet kontrolü sağlanır 3, 4
• Tedavi dozları 5-25 mg/kg/gün arasında değişir ve intravenöz yüksek doz uygulamalar klinik yanıtı optimize edebilir 4

Önemli Farklılık: Folik Asit vs Folinik Asit

Kritik uyarı: Folik asit (folic acid) ile folinik asit (leucovorin) farklı bileşiklerdir:

• Folik asit, yüksek dozlarda (>0.1 mg/gün) fenitoin gibi antikonvülzan ilaçların etkisini antagonize edebilir 1
• FDA etiketinde belirtildiği üzere: "Fentoinin antikonvülzan etkisinin folik asit tarafından antagonize edildiğine dair kanıtlar vardır. Epilepsisi fenitoin ile tamamen kontrol altında olan bir hasta, folik asit verilirse konvülsiyonları önlemek için artan dozlara ihtiyaç duyabilir" 1
• Folinik asit ise bu etkileşimi göstermez ve epilepsi tedavisinde güvenle kullanılabilir 3, 4, 5

Antiepileptik İlaç Kullanan Hastalarda Öneriler

Epilepsi hastalarında folik asit/folinik asit kullanımı için kılavuz önerileri:

• Antiepileptik ilaç kullanan doğurganlık çağındaki kadınlara rutin olarak folik asit takviyesi önerilir 6
• Valproik asit mümkünse kaçınılmalı, monoterapi tercih edilmelidir 6
• Standart doz folik asit (0.4-5 mg/gün) güvenlidir, ancak çok yüksek dozlar (>5 mg/gün) konusunda dikkatli olunmalıdır 7

Klinik Uygulama Algoritması

1. Folinik asit tedavisi düşünülen hastalar:

   • Folinik aside duyarlı nöbetler şüphesi olan bebekler 3
   • BOS 5-MTHF düzeyi <5 nmol/L olan hastalar 3, 4
   • FOLR1 veya ALDH7A1 gen mutasyonu saptanan hastalar 3, 5

2. Dozlama:

   • Başlangıç: 5 mg/kg/gün oral 4
   • Yanıtsızlık durumunda: 20-25 mg/kg IV yüksek doz 4
   • Tam kan sayımı ile periyodik monitörizasyon yapılmalıdır 8

3. Fenitoin kullanan hastalarda:

   • Folik asit yerine folinik asit tercih edilmelidir 1
   • Folik asit kullanılacaksa, fenitoin dozunun artırılması gerekebilir 1

Sonuç

Folinik asit epilepsiyi tetiklemez; aksine belirli epilepsi formlarında hayat kurtarıcı bir tedavidir. Folik asit ile karıştırılmamalıdır çünkü folik asit yüksek dozlarda bazı antiepileptik ilaçlarla etkileşime girebilir.