L-Aspartik Asit Epilepsi Tedavisinde Kullanılmaz
L-aspartik asit (L-aspartat) epilepsi tedavisinde standart bir ilaç değildir ve güncel kılavuzlarda epilepsi tedavisi için önerilmemektedir. Epilepsi tedavisinin temeli antiepileptik ilaçlardır (ASM) ve L-aspartik asit bu kategoride yer almaz 1.
Epilepside Standart Tedavi Yaklaşımı
Epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar şunlardır:
- Fokal nöbetler için birinci basamak monoterapi: Lamotrijin, karbamazepin, fenitoin, levetirasetam ve zonisamid 2
- Jeneralize epilepsiler için: Valproat birinci basamak ilaç olmaya devam etmektedir, ancak doğurganlık çağındaki kadınlarda teratojenite riski nedeniyle mümkünse kaçınılmalıdır 2
- Status epileptikus için: Benzodiazepinler (lorazepam, diazepam), ardından fenitoin veya fenobarbital 1
L-Aspartik Asit ve Epilepsi İlişkisi
L-aspartik asit beyinde metabolik roller oynar ancak epilepsi tedavisinde kullanılmaz:
- Metabolik fonksiyon: L-aspartat beyin metabolizmasında malat-aspartat mekiği aracılığıyla önemli rol oynar 3
- Eksitotoksik potansiyel: L-aspartat ve N-metil-D-aspartat (NMDA) gibi eksitotoksik amino asitler aslında nöbet aktivitesini tetikleyebilir 4
- Araştırma bulguları: Epilepsi hastalarının beyin omurilik sıvısında aspartik asit konsantrasyonlarının yüksek olduğu gösterilmiştir, ancak bu tedavi etkisi değil, hastalığın veya antiepileptik ilaç kullanımının bir sonucudur 5
L-Ornitin L-Aspartat ile Karıştırılmaması Gereken Durum
Önemli uyarı: L-ornitin L-aspartat (LOLA) hepatik ensefalopati tedavisinde kullanılan farklı bir bileşiktir:
- Hepatik ensefalopati için: İntravenöz LOLA, hepatik ensefalopati olan hastalarda psikometrik testlerde düzelme sağlar 1
- Epilepsi ile ilgisi yok: Bu bileşik epilepsi tedavisi için değil, karaciğer hastalığına bağlı beyin fonksiyon bozukluğu için kullanılır 1
- Oral form etkisiz: Oral LOLA suplementasyonu hepatik ensefalopati için bile etkisiz bulunmuştur 1
İlaç Dirençli Epilepside Yaklaşım
Hastaların yaklaşık %30'u antiepileptik ilaçlara dirençlidir 1:
- Cerrahi değerlendirme: İlaç dirençli fokal epilepside cerrahi tedavi, hastaların yaklaşık %65'inde nöbet kontrolü sağlayabilir 6
- Video-EEG monitörizasyonu: Nöbet tipinin belirlenmesi ve cerrahi adaylığın değerlendirilmesi için gereklidir 6
- Alternatif ilaçlar: Rifaksimin, valproat, fenobarbital gibi diğer antiepileptik ilaçlar denenmelidir 1, 2
Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
- Bitkisel ürünler: Amerikan Nöroloji Akademisi, potansiyel riskler ve yan etkiler nedeniyle epilepsi tedavisi için bitkisel ürünlerin kullanılmasını önermemektedir 7
- Standart tedaviyi değiştirmeme: Bitkisel ürünler veya amino asit suplementleri standart antiepileptik ilaçların yerini almamalıdır 7
- Kanabidiol (CBD): Sadece çocukluk çağı epilepsisi için FDA onaylıdır ve hepatotoksisite riski taşır, karaciğer enzim monitörizasyonu gerektirir 7