Điều trị suy thận mạn ở chó
Điều trị suy thận mạn ở chó cần tập trung vào chế độ ăn thận chuyên biệt (giảm protein, phospho, natri), kiểm soát huyết áp, và quản lý các biến chứng như빈혈, tăng phospho máu, và protein niệu để cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài thời gian sống. 1, 2
Mục tiêu điều trị chính
Có ba mục tiêu cốt lõi trong quản lý suy thận mạn ở chó 1:
- Làm chậm tiến triển của bệnh thận
- Giảm thiểu các triệu chứng lâm sàng và sinh hóa của suy thận
- Duy trì dinh dưỡng đầy đủ
Quản lý dinh dưỡng - Nền tảng điều trị
Chế độ ăn thận chuyên biệt
Chế độ ăn thận chuyên biệt là phương pháp điều trị chủ yếu và nên được bắt đầu ngay cả ở giai đoạn IRIS 1 3, 4:
- Giảm protein: Hạn chế protein để giảm gánh nặng thận, nhưng vẫn đủ để duy trì dinh dưỡng 2, 4
- Giảm phospho: Kiểm soát tăng phospho máu để ngăn ngừa bệnh xương thận 2, 4
- Giảm natri: Giúp kiểm soát huyết áp 2, 4
- Bổ sung kali và vitamin B: Bù đắp các chất mất qua nước tiểu 2
- Tính kiềm hóa: Điều chỉnh cân bằng acid-base 2
- Chứa acid béo omega-3: Có tác dụng chống viêm 2
Bằng chứng hiệu quả
Một nghiên cứu dọc 12 tháng cho thấy chó ở giai đoạn IRIS 1 chuyển sang thức ăn thận chuyên biệt có 3:
- Giảm các chỉ số sinh hóa thận (creatinine, BUN, SDMA) sau 3 tháng và duy trì đến 12 tháng
- Giảm protein niệu ở 12/16 chó có protein niệu (p = 0.045)
- Cải thiện chất lượng cuộc sống theo đánh giá của chủ nuôi
- Tỷ lệ chấp nhận cao: 97% chó chuyển đổi thành công, 88% thích thức ăn
Bổ sung dinh dưỡng chuyên biệt
Một nghiên cứu năm 2021 đánh giá chất bổ sung chứa 5:
- Calcium carbonate và calcium lactate-gluconate
- Chitosan
- Sodium bicarbonate
- Lactobacillus acidophilus D2/CSL
- Chiết xuất Olea europaea L.
- Fructooligosaccharides
Kết quả cho thấy kiểm soát tốt urê máu, phospho, cân bằng acid-base, huyết áp, viêm và stress oxy hóa ở chó giai đoạn tiến triển 5.
Quản lý các biến chứng
Tăng huyết áp
- Theo dõi huyết áp thường xuyên vì tăng huyết áp thường gặp ở chó suy thận mạn 2
- Điều trị khi cần thiết để bảo vệ thận và tim mạch 2
Protein niệu
- Nhận diện và điều trị protein niệu (UPC >0.5) giúp cải thiện tiên lượng 2, 3
- Chế độ ăn thận có thể giảm protein niệu 3
Thiếu máu
- Quản lý thiếu máu liên quan đến CKD cải thiện chất lượng cuộc sống 2
- Xem xét bổ sung erythropoietin khi cần thiết 2
Rối loạn phospho và acid-base
- Kiểm soát phospho máu qua chế độ ăn và chất gắn kết phospho 2, 5
- Điều chỉnh nhiễm toan chuyển hóa bằng chất kiềm hóa 5
Phân tầng theo giai đoạn IRIS
Cường độ điều trị phụ thuộc vào giai đoạn IRIS 1, 2:
- Giai đoạn 1: Bắt đầu chế độ ăn thận, theo dõi chặt chẽ 3
- Giai đoạn 2-4: Tăng cường can thiệp dinh dưỡng và dược lý, quản lý tích cực các biến chứng 1, 2
Tiên lượng
- Chó: Tiên lượng ngắn hạn từ tốt đến xấu, dài hạn thường thận trọng đến xấu tùy giai đoạn IRIS 1
- Mèo: Tiên lượng biến đổi và khó dự đoán hơn chó 1