Tỷ lệ chảy máu sau mổ tim sơ sinh
Tỷ lệ chảy máu sau phẫu thuật tim ở trẻ sơ sinh dao động từ 19-27% tùy theo định nghĩa được sử dụng, với chảy máu quá mức (excessive bleeding) chiếm khoảng 19% các trường hợp.
Tỷ lệ chảy máu dựa trên bằng chứng
Dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng
Chảy máu quá mức xảy ra ở 19% trẻ sơ sinh trong một nghiên cứu hồi cứu tại Ả Rập Saudi, được định nghĩa là chảy máu cần can thiệp hoặc truyền máu đáng kể 1
Thông khí cơ học kéo dài (27%), tràn dịch màng phổi (21%), và chảy máu quá mức (19%) là ba biến chứng phổ biến nhất sau phẫu thuật tim bẩm sinh ở trẻ dưới 3 tháng tuổi 1
Trong nghiên cứu năm 1995, lượng dẫn lưu từ ống ngực dao động từ 3-51 ml/kg trong 6 giờ đầu (trung bình 10 ml/kg) 2
Định nghĩa chảy máu quá mức được xác thực
Một định nghĩa tiêu chuẩn đã được xác thực cho chảy máu quá mức ở trẻ sơ sinh và nhũ nhi sau phẫu thuật tim 3:
- ≥7 ml/kg/giờ trong ≥2 giờ liên tiếp trong 12 giờ đầu sau phẫu thuật, HOẶC
- ≥84 ml/kg tổng cộng trong 24 giờ đầu sau phẫu thuật, HOẶC
- Phải mổ lại để cầm máu hoặc do chèn ép tim trong 24 giờ đầu 3
Yếu tố nguy cơ chảy máu cao
Yếu tố tiên đoán độc lập
Ba yếu tố có thể dự đoán chảy máu sau mổ với độ nhạy 84% và độ đặc hiệu 64% 4:
- Cân nặng trước mổ thấp - trẻ sơ sinh có cân nặng thấp có nguy cơ cao hơn 4
- Bệnh tim tím (cyanotic disease) - tăng nguy cơ chảy máu đáng kể 4
- Thời gian đóng vết mổ kéo dài - phản ánh độ phức tạp của phẫu thuật 4
Yếu tố liên quan đến tuần hoàn ngoài cơ thể
- Tuần hoàn ngoài cơ thể (CPB) gây kích hoạt tiểu cầu và giảm số lượng tiểu cầu ban đầu ở trẻ em 5
- Trẻ sơ sinh cần nhiều tiểu cầu và huyết tương tươi đông lạnh hơn (61% so với 32%) so với trẻ lớn hơn do hệ thống cầm máu chưa trưởng thành 2
- Thời gian CPB dài hơn, hạ thân nhiệt sâu với ngừng tuần hoàn, liều heparin cao hơn, và pha loãng huyết tương nhiều hơn làm tăng nhu cầu truyền tiểu cầu ở trẻ sơ sinh 2
Biến chứng liên quan đến chảy máu
Hậu quả lâm sàng
Chảy máu quá mức có liên quan đến 3:
- Thời gian nằm viện kéo dài
- Tỷ lệ tái nhập viện trong 30 ngày tăng
- Nhu cầu truyền máu sau mổ tăng
Tỷ lệ can thiệp
- Chỉ 1 trong 73 trẻ sơ sinh (1.4%) cần mổ lại do chảy máu phẫu thuật trong một nghiên cứu 2
- Rối loạn đông máu lan tỏa (DIC) phát triển ở 1 bệnh nhân trong cùng nghiên cứu 2
- Ngừng tim xảy ra ở 18% trường hợp sau phẫu thuật tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh, một phần do biến chứng chảy máu 1
Cảnh báo quan trọng
Nguy cơ đặc biệt ở trẻ sơ sinh
- Hemopericardium không được phát hiện ở trẻ sơ sinh có thể dễ dàng dẫn đến ngừng tim, đặc biệt khi sử dụng heparin sau mổ 5
- Trẻ sơ sinh có đường dây trong tim qua thành ngực có nguy cơ chảy máu cao hơn khi dùng heparin 5