Lokalizacje biopsji w diagnostyce colitis microscopica
Według najnowszych wytycznych należy pobrać biopsje z okrężnicy prawej (jelito wstępujące i poprzecznicze) oraz okrężnicy lewej (jelito zstępujące i esicze), z minimum 2 wycinków z każdego segmentu, umieszczonych w oddzielnych pojemnikach. 1
Minimalne standardy pobierania biopsji
Standard podstawowy (100% pacjentów)
- Biopsje z odbytnicy muszą być pobrane u wszystkich pacjentów z niewyjaśnioną biegunką 1
- Jest to minimalny standard, chyba że istnieją przeciwwskazania 1
Standard aspiracyjny (zalecany dla wszystkich)
- Biopsje z prawej i lewej strony okrężnicy powinny być pobrane u 100% pacjentów poddawanych kolonoskopii z powodu niewyjaśnionej biegunki 1
- Colitis microscopica może być ogniskowa, dlatego biopsje z obu stron okrężnicy prawej i poprzeczniczej są wymagane do rozpoznania 1
Szczegółowy protokół biopsyjny
Zalecenia European Society of Gastrointestinal Endoscopy (2021)
- Minimum 2 biopsje z okrężnicy prawej (jelito wstępujące i poprzecznicze) w oddzielnym pojemniku 2
- Minimum 2 biopsje z okrężnicy lewej (jelito zstępujące i esicze) w oddzielnym pojemniku 2
- Jest to silne zalecenie oparte na niskiej jakości dowodów 2
Protokół optymalny oparty na najnowszych badaniach
Badanie z 2020 roku wykazało, że połączenie biopsji z jelita wstępującego i zstępującego wykrywa 100% przypadków colitis microscopica 3:
- 2 biopsje z jelita wstępującego 3
- 2 biopsje z jelita zstępującego 3
- Ten "protokół zachodni" jest wystarczający do pewnej diagnozy 3
Uzasadnienie anatomiczne
Rozkład zmian histopatologicznych
- Colitis microscopica wykazuje gradient z bardziej nasilonymi zmianami w okrężnicy proksymalnej niż dystalnej 4
- Biopsje z jelita wstępującego mają najwyższą wartość diagnostyczną (96,9%), następnie jelito poprzecznicze (95,7%) 3
- Jelito zstępujące wykazuje 85,0% czułości diagnostycznej 3
- Odbytnica ma najniższą wartość diagnostyczną (82,2%), dlatego biopsje tylko z odbytnicy mogą dać wynik fałszywie ujemny w 34-43% przypadków 1
Ryzyko pominięcia rozpoznania
Badanie z 2020 roku pokazało, że przy analizie 4 biopsji ryzyko pominięcia diagnozy wynosi tylko 0,87% dla specyficznego podtypu colitis microscopica 5:
- Ryzyko spada do 0,18% dla ogólnego rozpoznania MC 5
- Ryzyko wynosi 0,0019% dla MC plus niekompletnego MC 5
Ważne zastrzeżenia kliniczne
Kiedy sigmoidoskopia jest niewystarczająca
- Jeśli z jakiegokolwiek powodu wykonano sigmoidoskopię zamiast kolonoskopii, konieczne jest pobranie biopsji z jelita zstępującego oprócz odbytnicy i esicy 1
- Biopsje tylko z odbytnicy i esicy mogą nie ujawnić choroby w niektórych przypadkach 1
Technika pobierania biopsji
- Biopsje ułożone prostopadle podczas osadzania w parafinie zwiększają wskaźnik diagnostyczny specyficznego podtypu MC (73,1% vs 65,0%) 5
- Należy pobrać biopsje również z makroskopowo prawidłowej błony śluzowej, ponieważ makroskopowo prawidłowe badanie nie wyklucza wszystkich przyczyn niewyjaśnionej biegunki 1