Ubrania z akrylu – bezpieczeństwo dla zdrowia
Ubrania z włókien akrylowych są generalnie bezpieczne dla większości ludzi i nie stanowią zagrożenia toksykologicznego przy normalnym użytkowaniu, chociaż mogą powodować alergiczne kontaktowe zapalenie skóry u niewielkiej grupy osób uczulonych na akrylany. 1
Bezpieczeństwo toksykologiczne włókien akrylowych
- Kompleksowa ocena bezpieczeństwa włókien akrylowych, obejmująca testy na zwierzętach i badania na ludziach, nie wykazała żadnych niepożądanych reakcji przy normalnym kontakcie ze skórą 1
- Testy na potencjał uczulający przeprowadzone na skórze świnek morskich oraz próby na ochotnikach ludzkich nie wykazały reakcji alergicznych 1
- Migracja substancji chemicznych z włókien akrylowych jest minimalna: mniej niż 1 mg/dm² powierzchni w roztworze soli fizjologicznej i 0,4 mg/dm² w metanolu 1
- Jedyne zagrożenie toksyczne występuje podczas spalania włókien akrylowych, kiedy uwalnia się cyjanowodór, ale to nie dotyczy normalnego użytkowania odzieży 1
Ryzyko alergicznego kontaktowego zapalenia skóry
Mechanizm uczulenia
- Akrylany i metakrylany mogą powodować uczulenie skóry, ale tylko gdy są w formie niezpolimeryzowanych monomerów – w pełni spolimeryzowane akrylany są nieimmunogenne 2
- Problem dotyczy głównie produktów medycznych (opatrunki, plastry), kosmetyków do paznokci i materiałów dentystycznych, gdzie mogą występować niespolimeryzowane monomery 3, 2, 4
Częstość występowania
- W badaniu 217 pacjentów z podejrzeniem kontaktowego zapalenia skóry, tylko 3,2% miało pozytywne reakcje na akrylany 4
- Reakcje alergiczne na włókna akrylowe w odzieży są niezwykle rzadkie w porównaniu z innymi źródłami ekspozycji na akrylany 3
Grupy ryzyka
Osoby szczególnie narażone na uczulenie to:
- Pracownicy stomatologii (kontakt z materiałami dentystycznymi) 4
- Stylistki paznokci (sztuczne paznokcie) 4
- Osoby używające opatrunków medycznych zawierających akrylany 3
Inne potencjalne zagrożenia w tekstyliach
- Badania nad chemikaliami w tekstyliach koncentrują się głównie na substancjach dodatkowych (barwniki, środki wykańczające), a nie na samych włóknach akrylowych 5
- Potencjalne zagrożenia zdrowotne z tekstyliów dotyczą głównie substancji takich jak: opóźniacze płomienia, metale śladowe, aminy aromatyczne, ftalany i formaldehyd 5
Praktyczne zalecenia
- Dla osób bez historii alergii: Ubrania z akrylu są bezpieczne do noszenia 1
- Dla osób z potwierdzoną alergią na akrylany: Należy unikać produktów zawierających niespolimeryzowane akrylany (głównie produkty medyczne i kosmetyki), ale standardowe włókna akrylowe w odzieży są zazwyczaj bezpieczne 1, 2
- W przypadku wystąpienia podrażnienia skóry: Należy przerwać kontakt z podejrzanym materiałem i rozważyć testy płatkowe u dermatologa-alergologa 3