Uczulenie na wełnę w swetrze NIE jest powszechne
Prawdziwa alergia na włókna wełny jest niezwykle rzadka i praktycznie nie występuje – większość reakcji skórnych związanych z wełną to podrażnienie mechaniczne, a nie reakcja immunologiczna. 1
Mechanizm reakcji na wełnę
Reakcje skórne związane z wełną dzielą się na dwie kategorie:
Podrażnienie mechaniczne (najczęstsze)
- Grube włókna wełny (≥30-32 μm średnicy) powodują aktywację włókien C w skórze, co wywołuje swędzenie i podrażnienie – jest to reakcja fizyczna, nie immunologiczna 1
- To podrażnienie kontaktowe jest szczególnie częste u osób z atopowym zapaleniem skóry 2
- Reakcja ta występuje natychmiast po kontakcie i ogranicza się do miejsca kontaktu 3
Prawdziwa alergia (niezwykle rzadka)
- Obecne dowody naukowe nie wskazują, aby włókna wełny były alergenem skórnym 1
- Nikt nie zdołał wywołać uczulenia na wełnę ani u zwierząt, ani u ludzi w warunkach kontrolowanych 4
Lanolina – mit alergii
Wiele osób błędnie przypisuje reakcje na wełnę zawartej w niej lanolinie:
- Lanolina jest co najwyżej słabym alergenem kontaktowym, a jej reputacja jako ważnego uczulacza jest mitem stworzonym przez wadliwe badania naukowe 4
- Częstość prawdziwej alergii na lanolinę wynosi jedynie 1,7% rocznie, nawet w populacji wysokiego ryzyka (pacjenci z aktywnym wypryskiemem) 5
- Najwyższa częstość alergii na lanolinę występuje u pacjentów z wypryskiemem podudzi (6,0%) i okolic anogenitalnych (3,23%) 5
- Alergia kontaktowa na lanolinę jest wysoce nieprawdopodobna w przypadku nowoczesnych wyrobów wełnianych 1
Nowoczesna wełna merino
- Superfina i ultrafina wełna merino nie aktywuje wystarczającej liczby włókien C, aby wywołać swędzenie, jest dobrze tolerowana i może nawet wspierać leczenie wyprysku 1
- Nowoczesne techniki przetwarzania wełny eliminują większość potencjalnych substancji drażniących 1
Zalecenia praktyczne
Wytyczne American Academy of Dermatology i British Medical Journal rekomendują:
- Unikanie noszenia wełny bezpośrednio na skórze u osób z atopowym zapaleniem skóry – nie z powodu alergii, ale ze względu na mechaniczne podrażnienie 3
- Preferowanie ubrań bawełnianych, które są wygodniejsze i zalecane 3
- Unikanie znanych drażniaczy mechanicznych i chemicznych, w tym wełny, kwasów, wybielaczy i rozpuszczalników 3
Pułapki diagnostyczne
- Większość zgłaszanych przypadków "alergii na lanolinę" to fałszywie dodatnie wyniki testów płatkowych, często związane z zespołem "rozgniewanego grzbietu" (angry back syndrome) 4
- Jeśli wyprysk utrzymuje się pomimo unikania wełny i odpowiedniego leczenia, należy rozważyć testy płatkowe w celu identyfikacji specyficznych alergenów w produktach do pielęgnacji skóry 6
- Prawdziwa alergiczna kontaktowa dermatitis (rzadsza) wymaga wcześniejszego uczulenia i może objawiać się pęcherzykami, intensywnym świądem i może wykraczać poza miejsce aplikacji 6