အာရုံစူးစိုက်မှုအားနည်းသော ကလေးအတွက် ကုသမှုလမ်းညွှန်
၆နှစ်အရွယ် ကလေးတွင် အာရုံစူးစိုက်မှုအားနည်းခြင်းသည် ADHD ရောဂါလက္ခဏာဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ပထမဦးစွာ ဆေးပညာရှင်ထံတွင် စနစ်တကျစစ်ဆေးရန်လိုအပ်ပြီး၊ အကယ်၍ ADHD ရောဂါရှိကြောင်းအတည်ပြုပါက FDA အတည်ပြုထားသော ADHD ဆေးများကို မိဘအပြုအမူကုထုံးနှင့်အတူတွဲဖက်ကုသရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ဥာဏ်ရည်နှင့်မှတ်ဉာဏ်တိုးတက်စေရန်အတွက် သီးသန့်အားဆေးများကို ထောက်ခံချက်မရှိပါ။ 1, 2
ADHD ရောဂါစစ်ဆေးခြင်း
အရေးကြီးသောအချက်များ:
• ၄နှစ်မှ ၁၈နှစ်အတွင်း အာရုံစူးစိုက်မှု၊ လှုပ်ရှားမှုပိုလွန်ခြင်း၊ စိတ်တိုခြင်းတို့ရှိသော ကလေးများကို ADHD ရောဂါအတွက် စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ 1
• DSM-5 စံနှုန်းများနှင့်ကိုက်ညီမှုရှိရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အိမ်နှင့်ကျောင်းနှစ်ခုလုံးတွင် ပြဿနာရှိကြောင်း မိဘ၊ ဆရာ၊ ဆရာမများထံမှ အချက်အလက်ရယူရမည်။ 1
• စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါများ (စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း)၊ သင်ယူမှုပြဿနာများ၊ ကိုယ်ခန္ဓာပြဿနာများ (အိပ်စက်မှုပြဿနာ) ရှိမရှိစစ်ဆေးရမည်။ 1
၆နှစ်အရွယ်ကလေးအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်း
FDA အတည်ပြုဆေးများနှင့် အပြုအမူကုထုံးတွဲဖက်ကုသခြင်း:
• ၆နှစ်မှ ၁၂နှစ်အရွယ် ADHD ရောဂါရှိကလေးများအတွက် FDA အတည်ပြုထားသော ADHD ဆေးများကို မိဘအပြုအမူကုထုံး (PTBM) နှင့် ကျောင်းတွင်းအပြုအမူကုထုံးနှစ်ခုလုံးနှင့်အတူ တွဲဖက်ကုသရမည်။ 1, 2
• ပညာရေးဆိုင်ရာအထောက်အပံ့များ (IEP သို့မဟုတ် 504 plan) သည် ကုသမှုအစီအစဉ်၏ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ 1, 2
Methylphenidate (ပထမဆုံးရွေးချယ်ရမည့်ဆေး):
• Methylphenidate သည် ၆နှစ်နှင့်အထက်ကလေးများတွင် ADHD ကုသရန် FDA အတည်ပြုထားသောဆေးဖြစ်သည်။ 3
• ဆေးပမာණကို အများဆုံးအကျိုးရှိပြီး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းအောင် ညှိနှိုင်းရမည်။ 1, 2
• သတိပြုရမည့်အချက်များ: နှလုံးပြဿနာရှိမရှိစစ်ဆေးရမည်၊ သွေးပေါင်ချိန်နှင့်နှလုံးခုန်နှုန်းကို ပုံမှန်စစ်ဆေးရမည်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာများ (စိတ်ကူးယောင်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲခြင်း) ဖြစ်နိုင်သည်။ 3
အရေးကြီးသောသတိပြုချက်များ
ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အမှားများ:
• ADHD ရောဂါမရှိဘဲ "ဥာဏ်ရည်တိုးဆေး" သို့မဟုတ် "မှတ်ဉာဏ်တိုးဆေး" များကို မတိုက်သင့်ပါ - ဤဆေးများသည် ADHD ရောဂါရှိသူများအတွက်သာ သက်သေပြထားပြီး၊ ပုံမှန်ကလေးများတွင် ဥာဏ်ရည်တိုးစေသည်ဟု သက်သေမရှိပါ။ 1
• မိဘအပြုအမူကုထုံးမပါဘဲ ဆေးတစ်ခုတည်းသာကုသခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည် - နှစ်ခုတွဲဖက်ကုသမှုသည် အကောင်းဆုံးရလဒ်ပေးသည်။ 1, 2
• ကျောင်းနှင့်အိမ်နှစ်ခုလုံးတွင် ကုထုံးမပါဝင်စေခြင်းကို ရှောင်ရမည်။ 2
• ADHD သည် နာတာရှည်ရောဂါဖြစ်သောကြောင့် ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ကုသမှုလိုအပ်သည်ကို မမေ့ရပါ။ 1, 2
လက်ရှိအခြေအနေအတွက် အကြံပြုချက်
သင့်ကလေး၏အခြေအနေအရ:
• ပိန်သေးညှက်ခြင်းနှင့် အာရုံစူးစိုက်မှုအားနည်းခြင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း၊ အိပ်စက်မှုမလုံလောက်ခြင်း၊ သင်ယူမှုပြဿနာများ၊ သို့မဟုတ် ADHD ရောဂါကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။ 4
• ဆေးပညာရှင်ထံတွင် အောက်ပါအချက်များကို စစ်ဆေးစေရမည်: 1
- DSM-5 စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ
- ကျောင်းတွင် ဆရာ/ဆရာမများထံမှ အကဲဖြတ်ချက်
- အခြားရောဂါများ (သွေးအားနည်းခြင်း၊ သိုင်းရွိုက်ပြဿနာ၊ အိပ်စက်မှုပြဿနာ) ရှိမရှိ
- စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာများ (စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း) ရှိမရှိ
• အကယ်၍ ADHD ရောဂါမရှိပါက၊ သင့်လျော်သောကုသမှုများ (အာဟာရဖြည့်တင်းခြင်း၊ အိပ်စက်မှုပြုပြင်ခြင်း၊ သင်ယူမှုအထောက်အပံ့) ကိုသာ ပြုလုပ်သင့်သည်။ 1, 4
• ADHD ရောဂါရှိကြောင်းအတည်ပြုပါက၊ ဆေးကုထုံးနှင့် အပြုအမူကုထုံးတွဲဖက်ကုသမှုသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို သိသိသာသာလျော့ကျစေပြီး၊ ရေရှည်ရလဒ်များ (ပညာရေး၊ လူမှုဆက်ဆံရေး၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျန်းမာရေး) ကို တိုးတက်စေသည်။ 5, 6