When is radiation therapy for laryngeal cancer considered a failure and salvage surgery is needed?

Xác định thất bại xạ trị thanh quản và chỉ định phẫu thuật salvage

Xạ trị thanh quản được coi là thất bại khi có tái phát tại chỗ hoặc bệnh tồn lưu sau điều trị, được phát hiện qua theo dõi lâm sàng chặt chẽ, và cần phẫu thuật salvage ngay khi phát hiện sớm tái phát để duy trì tỷ lệ sống sót tương đương với phẫu thuật ban đầu. 1

Tiêu chí xác định thất bại xạ trị

Đánh giá đáp ứng sau xạ trị/hóa xạ trị

• Đánh giá hoàn chỉnh tại 12 tuần trở lên sau điều trị bằng lâm sàng, hình ảnh học và PET-CT là thời điểm chuẩn để xác định đáp ứng 1
• Bệnh nhân không đạt đáp ứng hoàn toàn về lâm sàng, hình ảnh học và chuyển hóa (PET-CT) được coi là thất bại điều trị 1
• Bệnh nhân có FDG uptake không rõ ràng trên PET-CT nên được phẫu thuật cắt hạch cổ, vì theo dõi đơn thuần có nguy cơ cao 1

Phát hiện tái phát

• Theo dõi chặt chẽ là then chốt để phát hiện sớm tái phát tại chỗ, cho phép phẫu thuật salvage hiệu quả 1
• Tái phát tại chỗ xảy ra ở 12.5% bệnh nhân giai đoạn I và 22.8% bệnh nhân giai đoạn II 2
• Phẫu thuật salvage thành công cao khi phát hiện sớm tái phát, thường có thể bảo tồn thanh quản bằng phẫu thuật nội soi hoặc phẫu thuật mở bảo tồn 1

Chỉ định phẫu thuật salvage

Phẫu thuật salvage bảo tồn thanh quản

• Có thể thực hiện khi phát hiện sớm tái phát ở bệnh nhân T1-T2 ban đầu 1
• Phẫu thuật nội soi hoặc phẫu thuật mở bảo tồn thanh quản có thể thành công trong nhiều trường hợp 1
• Yêu cầu theo dõi sát để phát hiện tái phát sớm 1

Cắt toàn bộ thanh quản (Total laryngectomy)

• Cần thiết ở tỷ lệ đáng kể bệnh nhân thất bại xạ trị, đặc biệt với bệnh T2 ban đầu 1
• Chỉ định khi:
  • Tái phát muộn hoặc khối u lớn không thể bảo tồn 1
  • Bệnh T2 tiến triển sau thất bại xạ trị 1
  • Bệnh T3-T4 tiến triển không đáp ứng 1
  • Phẫu thuật bảo tồn không khả thi về mặt kỹ thuật 3

Yếu tố tiên lượng thất bại

Yếu tố lâm sàng

• Giai đoạn T cao hơn (đặc biệt T4) có nguy cơ thất bại cao hơn 1
• Xâm lấn sụn giáp hoặc sụn nhẫn là tiêu chí dự đoán kết quả xấu với xạ trị 1
• Khối u thể tích lớn, xâm lấn sâu vào khoang trước thanh môn hoặc cạnh thanh môn 1
• Liệt dây thanh, tắc nghẽn đường thở cần mở khí quản 1

Đáp ứng với hóa trị cảm ứng (nếu sử dụng)

• Không đáp ứng sau 1-2 chu kỳ hóa trị cảm ứng (không giảm đáng kể thể tích u) là yếu tố tiên lượng xấu 1
• 9% bệnh nhân cần cắt toàn bộ thanh quản ngay sau đáp ứng kém với hóa trị cảm ứng, không có ca nào thất bại điều trị 1
• 18% bệnh nhân cần phẫu thuật salvage sau hoàn thành hóa xạ trị 1

Cạm bẫy cần tránh

• Chẩn đoán tái phát thường khó khăn hoặc bị trзадержка, dẫn đến mất cơ hội phẫu thuật bảo tồn 3
• Phẫu thuật salvage cho tái phát hạch cổ hiếm khi thành công nếu không được thực hiện kịp thời 1
• Không nên trì hoãn phẫu thuật salvage khi có bằng chứng tái phát rõ ràng, vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sống sót 1
• Việc lựa chọn ban đầu giữa xạ trị và phẫu thuật rất quan trọng: phẫu thuật salvage sau thất bại xạ trị thường phức tạp hơn và có tỷ lệ cắt toàn bộ thanh quản cao hơn 1