Liều Dùng Medoral Suc Hong Terpin Codein
Liều khuyến cáo cho người lớn là 10 mL (2 thìa cà phê) mỗi 4-6 giờ, tối đa 6 liều trong 24 giờ, nhưng codeine không được khuyến cáo làm thuốc đầu tay để điều trị ho và chỉ nên dùng ngắn hạn 5-7 ngày. 1, 2
Liều Dùng Cụ Thể Theo Độ Tuổi
- Người lớn và trẻ em ≥12 tuổi: 10 mL (2 thìa cà phê) mỗi 4 giờ, không quá 6 liều/24 giờ 1
- Trẻ em 6-12 tuổi: 5 mL (1 thìa cà phê) mỗi 4 giờ, không quá 6 liều/24 giờ 1
- Trẻ em <6 tuổi: Không nên dùng, cần tư vấn bác sĩ 1
Vị Trí Trong Thuật Toán Điều Trị
Codeine chỉ là lựa chọn hàng thứ hai, không phải thuốc đầu tay để điều trị ho. 3, 2
Thuật Toán Điều Trị Từng Bước:
- Hàng đầu tiên: Thuốc làm dịu đơn giản (mật ong chanh, glycerol) 4, 3
- Hàng thứ hai: Codeine 30-60 mg mỗi 4-6 giờ (tối đa 240 mg/24 giờ) 2, 3
- Hàng thứ ba: Thuốc chống ho tác động ngoại vi (levodropropizine, moguisteine) 3
- Hàng thứ tư: Thuốc tê cục bộ dạng hít (lidocaine) cho ho kháng trị 5
Thời Gian Sử Dụng và Đánh Giá Lại
- Chỉ dùng ngắn hạn 5-7 ngày 2, 3
- Đánh giá lại nếu triệu chứng kéo dài quá 1 tuần - cần tìm nguyên nhân gốc rễ thay vì tiếp tục dùng codeine 2
Các Lựa Chọn Thay Thế Tốt Hơn Codeine
Nếu cần thuốc opioid, các lựa chọn sau được ưu tiên hơn codeine do tác dụng phụ ít hơn: 3
- Pholcodine: 10 mL x 4 lần/ngày (nếu có) 3
- Hydrocodone: 5 mg x 2 lần/ngày ban đầu (nếu có) 3, 6
- Morphine giải phóng chậm: 5-10 mg x 2 lần/ngày (nếu codeine không hiệu quả) 3
- Dextromethorphan: 60 mg cho hiệu quả tối đa, ít tác dụng phụ hơn codeine 4
Chống Chỉ Định Tuyệt Đối
KHÔNG dùng codeine trong các trường hợp sau: 2, 3
- Viêm phế quản mạn tính và giãn phế quản - codeine gây ứ đọng đờm, làm nặng bệnh 2, 3
- Trẻ em <12 tuổi - nguy cơ ức chế hô hấp và ngộ độc opioid cao 7
- Trẻ em 12-18 tuổi có bệnh hô hấp - nguy cơ biến chứng nghiêm trọng 7
Tác Dụng Phụ Cần Theo Dõi
Codeine có nhiều tác dụng phụ hơn các thuốc chống ho khác: 4, 2, 3
- Buồn ngủ, táo bón - phổ biến nhất 2, 8
- Ức chế hô hấp - đặc biệt ở liều cao 2, 3
- Nguy cơ phụ thuộc và lạm dụng 2
- Khô miệng, buồn nôn - thường mức độ nhẹ 8
Bằng Chứng Về Hiệu Quả
Nghiên cứu gần đây nhất (2022) cho thấy codeine có hiệu quả nhưng không vượt trội: 8
- Codeine 60 mg/ngày giảm điểm VAS trung bình 35.11 điểm so với 19.77 điểm của levodropropizine 8
- Tuy nhiên, tác dụng phụ (buồn ngủ, táo bón, đau đầu) cao hơn đáng kể 8
- Một phân tích Cochrane (2016) không tìm thấy bằng chứng RCT nào hỗ trợ dùng codeine cho ho mạn ở trẻ em 7
Lưu Ý Quan Trọng Trong Thực Hành
Các sai lầm thường gặp cần tránh: 4, 3
- Không dùng codeine làm thuốc đầu tay - thử các biện pháp đơn giản trước (mật ong chanh, uống nhiều nước) 4
- Không kéo dài quá 7 ngày - nếu không đỡ, cần tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục dùng 2, 3
- Không dùng cho ho có đờm nhiều - codeine ức chế phản xạ ho cần thiết để đào thải đờm 2, 3
- Nếu bệnh nhân đã dùng morphine cho triệu chứng khác - tăng liều morphine 20% hiệu quả hơn là thêm codeine 3
Trường Hợp Đặc Biệt
Cho bệnh nhân chăm sóc giảm nhẹ với ho không đặc hiệu: 3