Çocuklarda Çinko Eksikliği Tedavi Dozları
Yaşa Göre Tedavi Dozları
Çinko eksikliği tedavisinde, 3-12 aylık bebekler için 100 μg/kg/gün, 12 aydan büyük çocuklar için 50 μg/kg/gün (maksimum 5 mg/gün) rutin suplementasyon dozu olarak önerilmektedir. 1
Bebeklerde (3-12 Ay)
- 100 μg/kg/gün elemental çinko önerilmektedir 1
- Amerikan Pediatri Akademisi, 1 yaşındaki çocuklar için yeterli alımı sağlamak amacıyla 100 μg/kg/gün dozunu önermektedir 1
- Prematüre bebeklerde (doğum ağırlığı <1500 g) ve 3 kg'a kadar olan bebeklerde 300-400 μg/kg/gün daha yüksek doz gerekebilir 2, 3
Büyük Çocuklarda (>12 Ay)
- 50 μg/kg/gün elemental çinko, maksimum 5 mg/gün rutin suplementasyon için önerilmektedir 1
- 5 yaşına kadar olan çocuklarda günlük 5 mg çinko önerilmektedir 3
Dokümante Çinko Eksikliğinde Terapötik Dozlar
Kanıtlanmış çinko eksikliğinde, 0.5-1 mg/kg/gün elemental çinko dozu 3-4 ay süreyle verilmelidir. 1
- Bu terapötik doz, rutin suplementasyon dozlarından önemli ölçüde yüksektir 1
- Ciddi genetik çinko eksikliği durumlarında (akrodermatitis enteropatika gibi) 3 mg/kg/gün dozuna kadar çıkılabilir 1
- Bir araştırmada, kısa boylu çocuklarda 5 mg/kg/gün çinko sülfat 6 ay boyunca verildiğinde büyüme hızında anlamlı artış sağlanmıştır 4
Özel Durumlar
İshal Tedavisi
- 6 ay - 5 yaş arası çocuklarda: 10-14 gün boyunca günlük 20 mg elemental çinko 2
- 6 aydan küçük bebeklerde: 10-14 gün boyunca günlük 10 mg elemental çinko 2
- Ancak yeni kanıtlar, 5-10 mg gibi daha düşük dozların da etkili olduğunu ve daha az kusma yan etkisine neden olduğunu göstermektedir 5
Gastrointestinal Kayıplar
- İshal, stoma kayıpları veya ciddi cilt hastalığı olan bebeklerde daha yüksek çinko suplementasyonu gerekebilir 2
- Küçük bağırsak sıvı kaybı olan yetişkinlerde, kaybedilen her litre için ek 12.2 mg çinko önerilmektedir 3
Uygulama ve Emilim
Optimal emilim için çinko suplementleri öğünler arasında, tercihen yemeklerden 30 dakika önce verilmelidir. 1, 6
- Yiyecekle birlikte alınması çinko emilimini azaltır, ancak uyumu sağlamak için gerekirse doz ayarlaması yapılabilir 7
- Fitat içeriği yüksek yiyeceklerle birlikte verilmesinden kaçınılmalıdır 1
- Çinko oral damlaları üretici talimatlarına göre uygulanmalıdır 1
- Organik çinko bileşikleri (asetat, glukonat) inorganik formlardan (sülfat) daha iyi tolere edilebilir 1
İzlem ve Güvenlik
Uzun süreli çinko suplementasyonu alan çocuklarda, serum çinko seviyeleri ve alkalen fosfataz periyodik olarak izlenmelidir. 1, 6
- Günlük 30 mg çinko alımında bakır durumu izlenmelidir, çünkü yüksek çinko alımı bakır eksikliğine neden olabilir 6
- İdrar çinko atılımı uyumu kontrol etmek için zaman zaman ölçülebilir 7
- Tedavi etkinliği klinik ve biyokimyasal iyileşme ile değerlendirilmelidir 7
Önemli Uyarılar
- Çinko suplementasyonu oral rehidratasyon tedavisinin yerine kullanılmamalıdır 2
- Mide irritasyonu en yaygın yan etkidir ve kullanılan tuza bağlı olabilir 7
- Yüksek dozlarda (>20 mg) kusma riski artar 5
- Florokinolon antibiyotiklerle (moksifloksasin gibi) birlikte verilmemelidir, çünkü çinko bunların emilimini azaltır 6