Epilepsi İçin Birinci Basamak Tedavi
Fokal başlangıçlı nöbetleri olan yetişkinler ve çocuklar için karbamazepin veya lamotrijin birinci basamak tedavi olarak önerilir; jeneralize tonik-klonik nöbetleri olan hastalar için sodyum valproat tercih edilir, ancak doğurgan yaştaki kadınlarda lamotrijin veya levetirasetam daha uygun alternatiflerdir. 1, 2
Fokal Başlangıçlı Nöbetler İçin Tedavi Seçimi
Birinci Basamak Seçenekler
Lamotrijin, fokal nöbetlerde tedavi başarısızlığı açısından diğer tüm tedavilerden daha iyi performans gösterir ve karbamazepine göre daha az yan etki nedeniyle tedavi kesilmesi riski taşır (yüksek kesinlik kanıtı). 2
Levetirasetam, lamotrijine eşdeğer etkinlik gösterir ve her iki ilaç da diğer tüm antiepileptik ilaçlardan daha iyi performans sergiler. 2
Karbamazepin, fokal başlangıçlı nöbetler için geleneksel birinci basamak tedavi olarak önerilir, ancak lamotrijin ve levetirasetama göre daha yüksek tedavi başarısızlığı oranına sahiptir. 1, 2
Tedavi Başarısızlığı Karşılaştırmaları (Fokal Nöbetler)
Lamotrijin referans alındığında, diğer ilaçların tedavi başarısızlığı risk oranları: 2
- Levetirasetam: 1.01 (0.88-1.20) - anlamlı fark yok
- Karbamazepin: 1.26 (1.10-1.44) - lamotrijinden daha kötü
- Okskarbazepin: 1.30 (1.02-1.66) - lamotrijinden daha kötü
- Sodyum valproat: 1.35 (1.09-1.69) - lamotrijinden daha kötü
- Fenitoin: 1.44 (1.11-1.85) - lamotrijinden daha kötü
- Topiramat: 1.50 (1.23-1.81) - lamotrijinden daha kötü
- Gabapentin: 1.53 (1.26-1.85) - lamotrijinden daha kötü
- Fenobarbital: 1.97 (1.45-2.67) - lamotrijinden belirgin daha kötü
Jeneralize Tonik-Klonik Nöbetler İçin Tedavi Seçimi
Birinci Basamak Seçenekler
Sodyum valproat, jeneralize başlangıçlı nöbetler için en iyi profile sahiptir ve hiçbir tedavi valproattan daha iyi performans göstermez (orta kesinlik kanıtı). 1, 2
Lamotrijin ve levetirasetam, valproata uygun alternatiflerdir ve özellikle valproatın uygun olmadığı durumlarda (doğurgan yaştaki kadınlar, genç çocuklar) tercih edilmelidir. 1, 2
Tedavi Başarısızlığı Karşılaştırmaları (Jeneralize Nöbetler)
Sodyum valproat referans alındığında: 2
- Lamotrijin: 1.06 (0.81-1.37) - anlamlı fark yok
- Levetirasetam: 1.13 (0.89-1.42) - anlamlı fark yok
- Topiramat: 1.37 (1.06-1.77) - valproattan daha kötü
- Karbamazepin: 1.52 (1.18-1.96) - valproattan daha kötü
- Fenobarbital: 2.13 (1.20-3.79) - valproattan belirgin daha kötü
Düşük ve Orta Gelirli Ülkeler İçin Öneriler
Fenobarbital, maliyet ve temin edilebilirlik göz önüne alındığında düşük ve orta gelirli ülkelerde birinci seçenek olarak önerilir. 1
Karbamazepin, mevcut olduğunda çocuklarda ve yetişkinlerde fokal başlangıçlı nöbetler için tercih edilmelidir. 1
Konvülsif epilepside karbamazepin, fenobarbital, fenitoin ve valproik asit gibi standart antiepileptik ilaçlardan herhangi biri ile monoterapi sunulmalıdır. 1
Özel Popülasyonlar
Doğurgan Yaştaki Kadınlar
Valproik asitten kaçınılmalıdır çünkü teratojen riskleri vardır. 1, 3
Lamotrijin veya levetirasetam tercih edilmelidir. 3
Antiepileptik ilaç kullanan kadınlar rutin olarak folik asit almalıdır. 1
Antiepileptik ilaç politerapi kaçınılmalıdır. 1
Pediatrik Hastalar (4-16 Yaş)
Fokal nöbetler için: 4
- Levetirasetam: Günlük 20 mg/kg ile başlanır, 2 bölünmüş dozda (10 mg/kg BID)
- Her 2 haftada bir 20 mg/kg artışlarla önerilen günlük 60 mg/kg doza (30 mg/kg BID) çıkılır
- Hasta günlük 60 mg/kg dozu tolere edemezse, günlük doz azaltılabilir
Jeneralize tonik-klonik nöbetler için (6-16 yaş): 4
- Aynı dozlama şeması uygulanır (20 mg/kg/gün başlangıç, 60 mg/kg/gün hedef)
- 60 mg/kg/günden düşük dozların etkinliği yeterince çalışılmamıştır
Yaygın Tuzaklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
İlk nöbetten sonra antiepileptik ilaç rutin olarak başlanmamalıdır - yalnızca yüksek nüks riski olan hastalarda düşünülmelidir (beyin hasarı öyküsü, EEG'de epileptiform anormallikler, yapısal lezyon). 1, 5
Monoterapi her zaman tercih edilir - hastaların %70'e kadarı tek bir ilaçla nöbetsiz hale gelebilir. 6, 2
İki antiepileptik ilaç denemesi başarısız olursa, ek ilaçların etkili olma olasılığı düşüktür ve hasta epilepsi cerrahisi gibi diğer tedavi seçenekleri için bir epilepsi merkezine yönlendirilmelidir. 5
Tedavi 2 yıl nöbetsiz geçtikten sonra kesilmesi düşünülebilir, ancak bu karar ilgili klinik, sosyal ve kişisel faktörler göz önünde bulundurularak ve hasta ve ailenin katılımıyla verilmelidir. 1
En Sık Bildirilen Yan Etkiler
Tüm ilaçlarda en sık bildirilen yan etkiler şunlardır: 2
- Uyuklama/yorgunluk
- Baş ağrısı veya migren
- Gastrointestinal rahatsızlıklar
- Baş dönmesi/bayılma hissi
- Döküntü veya cilt bozuklukları