Protokół pobierania wycinków w colitis microscopica
W przypadku podejrzenia colitis microscopica należy pobrać minimum 2 wycinki z prawej połowy okrężnicy (okrężnica wstępująca i poprzeczna) oraz minimum 2 wycinki z lewej połowy okrężnicy (okrężnica zstępująca i esica), umieszczając je w oddzielnych pojemnikach. 1, 2
Lokalizacje o najwyższej wartości diagnostycznej
- Okrężnica wstępująca ma najwyższą wartość diagnostyczną (96,9%), następnie okrężnica poprzeczna (95,7%) i okrężnica zstępująca (85,0%) 1, 3
- Odbytnica ma najniższą wartość diagnostyczną (82,2%) - wycinki pobrane wyłącznie z odbytnicy mogą dać wynik fałszywie ujemny w 34-43% przypadków 1, 3
- Połączenie wycinków z okrężnicy wstępującej i zstępującej wykrywa 100% przypadków colitis microscopica 3
Minimalny standard postępowania
- Wycinki z odbytnicy muszą być pobrane u wszystkich pacjentów z niewyjaśnioną biegunką, chyba że istnieją przeciwwskazania - jest to minimalny standard 1
- Wycinki z prawej i lewej strony okrężnicy powinny być pobrane u 100% pacjentów poddawanych kolonoskopii z powodu niewyjaśnionej biegunki, ponieważ colitis microscopica może mieć charakter ogniskowy 1
- Segmentowe wycinki zwiększają dokładność rozpoznania zapalenia jelita grubego z 66% do 92% w porównaniu z pobieraniem tylko dwóch wycinków z całej okrężnicy 4, 5
Protokół "Western" - zalecany uproszczony schemat
Wystarczające jest pobranie 2 wycinków z okrężnicy wstępującej i 2 wycinków z okrężnicy zstępującej dla pewnego rozpoznania colitis microscopica 3
Postępowanie przy sigmoidoskopii
- Jeśli wykonywana jest sigmoidoskopia zamiast pełnej kolonoskopii, konieczne jest pobranie wycinków z okrężnicy zstępującej oprócz odbytnicy i esicy 1
- Wycinki tylko z odbytnicy i esicy mogą nie ujawnić choroby w niektórych przypadkach 1
Ważne zastrzeżenia kliniczne
- Wycinki należy pobierać również ze śluzówki makroskopowo prawidłowej, ponieważ prawidłowy obraz makroskopowy nie wyklucza wszystkich przyczyn niewyjaśnionej biegunki 1, 4
- W 25% przypadków przewlekłe zapalenie jelita grubego jest rozpoznawane w wycinkach ze śluzówki wyglądającej endoskopowo prawidłowo 4
- Zmiany mogą mieć charakter ogniskowy, dlatego konieczne jest badanie wielu wycinków z różnych segmentów 4, 2
- Wycinki powinny być umieszczane w oddzielnych pojemnikach dla każdego segmentu, co jest niezbędne do mapowania i oceny stopnia zapalenia 4
Liczba wycinków według różnych źródeł
- Europejskie Towarzystwo Endoskopii Przewodu Pokarmowego (ESGE) zaleca minimum 2 wycinki z każdego segmentu 2
- Badania systematyczne sugerują średnio 6 wycinków (3 z okrężnicy wstępującej i 3 z okrężnicy zstępującej) dla wysokiego poziomu pewności diagnostycznej 6
- Badanie retrospektywne potwierdza, że 4 wycinki (2 z okrężnicy wstępującej i 2 z okrężnicy zstępującej) są wystarczające 3