Aanpak van een psychisch kwetsbare patiënt met dagelijks amfetaminegebruik en onbeschermde seksuele contacten die doorverwijzing weigert
U moet deze patiënt blijven behandelen binnen uw praktijk terwijl u harm reduction strategieën implementeert, gezondheidsrisico's aanpakt, en motiverende gespreksvoering gebruikt om geleidelijk behandelingsbereidheid op te bouwen, aangezien het afwijzen van zorg de morbiditeit en mortaliteit aanzienlijk verhoogt. 1
Onmiddellijke prioriteiten binnen de huisartsenpraktijk
Infectieziekten screening en preventie
- Voer onmiddellijk HIV-, hepatitis B-, hepatitis C-, en SOA-screening uit, aangezien onbeschermde homoseksuele contacten en drugsgebruik de patiënt in een hoog-risico categorie plaatsen 1
- Bied pre-expositie profylaxe (PrEP) aan voor HIV-preventie indien de patiënt HIV-negatief is 1
- Maak condooms gemakkelijk beschikbaar tijdens elk consult en bespreek dual-method preventie zonder confrontatie 1
- Test op tuberculose, aangezien drugsgebruikers een verhoogd risico hebben 1
Harm reduction strategieën
- Implementeer harm reduction als primaire strategie wanneer abstinentie wordt geweigerd - dit is een evidence-based benadering die negatieve gezondheidsconsequenties vermindert zonder behandeling te weigeren 1
- Bespreek veiligere gebruikspatronen: vermijd intraveneus gebruik, voorkom overdosering, en herken tekenen van toxiciteit 1
- Monitor cardiovasculaire parameters regelmatig (bloeddruk, hartslag), aangezien dagelijks amfetaminegebruik de systolische bloeddruk met 1.93 mmHg en diastolische bloeddruk met 1.84 mmHg verhoogt 2
Motiverende gespreksvoering: de kern van uw aanpak
Weerstand tegen doorverwijzing managen
- Gebruik het "elicit-provide-elicit" principe: vraag eerst wat de patiënt weet over de risico's, geef vervolgens op maat gemaakte informatie, en vraag hoe deze informatie overkomt 1
- Vermijd de "righting reflex" - het vertellen wat de patiënt moet doen genereert weerstand; help de patiënt in plaats daarvan zijn eigen argumenten voor verandering te ontwikkelen 1
- Erken de ambivalentie: "Wat vindt u prettig aan het amfetaminegebruik?" en "Wat vindt u minder prettig?" 1
Vertrouwensband behouden
- Blijf beschikbaar en niet-oordelend - patiënten met verslavingsproblematiek hebben vaak negatieve ervaringen met gezondheidszorg en klampen zich vast aan providers die hen accepteren 1
- Documenteer: "Patiënt weigert momenteel doorverwijzing; harm reduction en motiverende gespreksvoering worden voortgezet met als doel behandelingsbereidheid te vergroten" 1
Psychosociale kwetsbaarheid aanpakken
Screening voor comorbiditeit
- Screen op depressie, angststoornissen, en suïcidaliteit bij elk consult - psychiatrische comorbiditeit komt zeer frequent voor bij amfetaminegebruik en verhoogt het risico aanzienlijk 1
- Bij matige tot hoge suïcidaliteit: regel onmiddellijke psychiatrische evaluatie, zelfs als de patiënt andere doorverwijzingen weigert 1
- Screen op partnergeweld - meer dan 50% van patiënten met drugsgebruiksstoornissen ervaart partnergeweld 1
Behandeling van comorbide stoornissen
- Behandel primaire psychiatrische stoornissen met standaard therapieën - dit verbetert de behandeling van de verslaving aanzienlijk 1
- Actief drugsgebruik is geen contra-indicatie voor behandeling van psychiatrische stoornissen of infectieziekten 1
Psychosociale interventies binnen uw praktijk
Evidence-based benaderingen
- Contingency management gecombineerd met community reinforcement approach is de meest effectieve psychosociale interventie voor amfetamine-afhankelijkheid, met superieure resultaten op korte en lange termijn 1
- Cognitieve gedragstherapie (CGT) alleen is minder effectief dan de combinatie-aanpak 1
- Verwijs naar zelfhulpgroepen (zoals NA) - deze zijn geschikt voor patiënten in elk stadium van veranderingsbereidheid 1
Praktische implementatie
- Gebruik incentives en enablers om kliniekbezoeken te bevorderen - dit verbetert therapietrouw aanzienlijk 1
- Bespreek "behavioral experiments" om angst en vermijding van specifieke activiteiten aan te pakken 1
- Bereid de patiënt voor op terugval met zelfmanagement strategieën 1
Farmacotherapeutische overwegingen
Geen gevestigde farmacotherapie
- Er bestaat geen overtuigende farmacotherapie voor amfetamine-afhankelijkheid, hoewel er positieve signalen zijn voor agonist-therapieën (dexamfetamine, methylfenidaat), naltrexon, en topiramaat 3
- Antidepressiva (SSRI's, TCA's) zijn over het algemeen niet effectief geweest 3
Behandeling van comorbide aandoeningen
- Behandel comorbide psychiatrische stoornissen met standaard medicatie, maar wees alert op interacties met amfetaminen 1
- Monitor lever-, nier-, en neurologische functie bij polyfarmacie 1
Belangrijke valkuilen vermijden
Wat u NIET moet doen
- Weiger de patiënt niet omdat hij doorverwijzing afwijst - dit verhoogt morbiditeit en mortaliteit drastisch 1
- Confronteer of duw de patiënt niet tot verandering - dit vermindert motivatie 1
- Stel preventieve zorg (SOA-screening, HIV-preventie) niet uit tot de patiënt doorverwijzing accepteert - dit creëert onnodige barrières 1
- Ga er niet van uit dat de patiënt niet kan adheren aan complexe medische regimes - de meeste drugsgebruikers zijn hiertoe in staat 1
Veiligheidsoverwegingen
- Verwijder vuurwapens uit de woonomgeving indien suïcidaliteit aanwezig is 1
- Sluit medicatie (voorgeschreven en vrij verkrijgbaar) op 1
- Maak een veiligheidsplan voor momenten van crisis 1
Longitudinale zorg en follow-up
Regelmatige monitoring
- Plan frequente, korte consulten (elke 2-4 weken) om de therapeutische relatie te behouden 1
- Monitor bij elk consult: drugsgebruik, seksueel risicogedrag, psychiatrische symptomen, cardiovasculaire parameters 1, 2
- Herhaal HIV/SOA-screening volgens CDC-richtlijnen 1
Geleidelijke behandelingsescalatie
- Blijf opties voor doorverwijzing bespreken zonder te pushen - veranderingsbereidheid fluctueert over tijd 1
- Wanneer de patiënt tekenen van veranderingsbereidheid toont, faciliteer dan onmiddellijk toegang tot gespecialiseerde zorg 1
- Overweeg "same-day start" van interventies wanneer de patiënt bereid is 1
Documentatie
- Documenteer grondig: gebruikspatroon, harm reduction interventies, geweigerde doorverwijzingen, en klinische redenering 1
- Noteer bij elk consult de veranderingsbereidheid en eventuele verschuivingen hierin 1
De therapeutische relatie die u nu opbouwt kan levensreddend zijn - patiënten met verslavingsproblematiek hebben vaak meerdere contactmomenten nodig voordat ze behandeling accepteren, en uw niet-oordelende, beschikbare houding vergroot de kans dat de patiënt uiteindelijk wel hulp accepteert. 1