Hiponatremi İleus Yapar mı?
Hiponatreminin kendisi doğrudan ileus yapmaz, ancak hiponatremiye neden olan sıvı dengesizlikleri (özellikle sıvı yükü) splanknik ödem ve gastrointestinal motilite bozukluğu yoluyla ileus gelişimine yol açabilir. 1
Sıvı Yükü ve İleus İlişkisi
Hiponatremi genellikle aşırı hipotonik sıvı verilmesi veya uygunsuz antidiüretik hormon (ADH) salınımı ile ilişkilidir. 1 Asıl sorun, hiponatremiye eşlik eden sıvı fazlalığının gastrointestinal sistem üzerindeki etkileridir:
Sıvı Yükünün Gastrointestinal Etkileri
Splanknik ödem, artmış abdominal basınç, asit ve hatta abdominal kompartman sendromuna yol açarak mezenterik kan akımını azaltır ve ileus gelişimine neden olur 1
Sıvı fazlalığı gastrointestinal fonksiyonların gecikmesine, bağırsak geçirgenliğinde artışa, intestinal yetmezliğe ve hatta anastomoz dehissansına yol açabilir 1
Aşırı %0.9 salin infüzyonundan kaynaklanan hiperkloremik asidoz, yaşlı cerrahi hastalarda gastrik kan akımını azaltır ve gastrik intramukozal pH'yı düşürür; hem respiratuar hem de metabolik asidoz bozulmuş gastrik motilite ile ilişkilidir 1
Sadece 2.5 L kadar sıvı açığı veya fazlalığı bile postoperatif komplikasyonlarda artış, uzamış hastane yatışı ve daha yüksek maliyetler şeklinde olumsuz etkilere neden olabilir 1
Klinik Önemi
Perioperatif Dönemde
Major abdominal cerrahi geçiren hastalarda sıfıra yakın sıvı ve elektrolit dengesi sağlanan hastalarda, sıvı dengesizliği (açık veya fazla) olan hastalarla karşılaştırıldığında komplikasyon gelişme riskinde %59 azalma ve hastane yatış süresinde 3.4 günlük kısalma görülmüştür 1
İntravenöz sıvılar gerektiğinde, devam eden kayıplar yoksa günde 25-30 ml/kg hızında, günde en fazla 70-100 mmol sodyum ile sadece idame sıvıları verilmelidir 1
Bu hacim aşılmadığı sürece, hipotonik solüsyonlar verilse bile hiponatremi gelişmesi çok düşük olasılıktır 1
Önemli Uyarılar
Sıvı kısıtlaması da sıvı fazlalığı kadar zararlı olabilir: Azalmış venöz dönüş ve kardiyak output, azalmış doku perfüzyonu ve oksijen sunumu, artmış kan viskozitesi ile gastrointestinal mukozal asidoz ve kötü sonuçlara yol açabilir 1
Hiponatremi semptomları (huzursuzluk, baş ağrısı, bulantı, kusma, konfüzyon, letarji) nonspesifik olduğundan hızlı tanı konması zor olabilir 1
Akut hastalar sıklıkla ağrı, bulantı, stres, postoperatif durum, hipovolemi, ilaçlar ve pulmoner/santral sinir sistemi hastalıkları gibi ADH fazlalığı ile ilişkili hastalık durumlarına sahiptir 1
Sonuç Olarak
Hiponatreminin kendisi direkt ileus yapmaz, ancak hiponatremiye yol açan sıvı yönetimi hataları (özellikle aşırı sıvı yükü) splanknik ödem ve gastrointestinal motilite bozukluğu yoluyla ileus gelişimine katkıda bulunur. 1 Dengeli sıvı yönetimi ve elektrolit dengesinin korunması hem hiponatremiyi hem de ileus riskini azaltmak için kritik öneme sahiptir.