Schemat stymulacji spermatogenezy klomifenem (Clostylbegyt)
Dla mężczyzn z idiopatyczną niepłodnością, klomifen należy podawać w dawce 25 mg dziennie przez 25 dni z 5-dniową przerwą, kontynuując cykl przez 3 miesiące, chociaż korzyści z tego leczenia są ograniczone w porównaniu z technikami wspomaganego rozrodu. 1
Schemat dawkowania
Protokół standardowy (Paulson)
- Dawka: 25 mg klomifenu dziennie 2, 3
- Czas trwania: 25 dni leczenia, następnie 5 dni przerwy 2, 3
- Długość terapii: Kontynuować cykl przez 3 miesiące 2
- Ocena skuteczności: Wykonać ponowną analizę nasienia po 3 miesiącach 2
Alternatywny protokół
- Dawka: 50 mg dziennie przez 3 miesiące 4
- Monitorowanie: Kontrola parametrów nasienia i hormonów co miesiąc 4
Dostosowanie dawki
- Cel terapeutyczny: Titrować dawkę aby osiągnąć poziom testosteronu w surowicy między 600-800 ng/dL 5
- Monitorowanie hormonalne: Kontrolować FSH, LH, testosteron i estradiol 3, 4
Wskazania i oczekiwane efekty
Populacja docelowa
- Idiopatyczna niepłodność męska z prawidłowymi poziomami testosteronu 1
- Oligozoospermia: Zarówno skrajna (liczba plemników <5 mln/ml) jak i umiarkowana (5-20 mln/ml) 2
- Nieobturacyjna azoospermia: Może spowodować pojawienie się plemników w ejakulacie u 64,3% pacjentów 5
Spodziewane rezultaty
- Koncentracja plemników: Wzrost średnio o 8,38 × 10⁶/ml 6
- Ruchliwość plemników: Poprawa o średnio 8,14% 6
- Morfologia: Brak istotnej poprawy 6
- Wskaźnik ciąż: Średnio 17% (zakres 0-40%) 6
Mechanizm działania
Klomifen działa poprzez:
- Blokowanie receptorów estrogenowych w podwzgórzu, co neutralizuje ujemne sprzężenie zwrotne 2
- Zwiększenie wydzielania: LH-RH, FSH-RH i gonadotropin 2
- Stymulację komórek Leydiga: Produkcja testosteronu w odpowiedzi na LH 2
- Wzrost wewnątrzjądrowego testosteronu: Utrzymanie funkcji gametogennej 2
Ważne zastrzeżenia
Ograniczona skuteczność kliniczna
Klinicyści powinni informować pacjentów, że korzyści z SERM (w tym klomifenu) są ograniczone w porównaniu z wynikami technik wspomaganego rozrodu (ART). 1 Techniki ART oferują:
Brak zatwierdzenia FDA
- Klomifen nie jest obecnie zatwierdzony przez FDA do stosowania u mężczyzn 1
- Stosowanie jest off-label 1
Przeciwwskazania
- Choroba wątroby: Unikać u pacjentów z chorobą wątroby, szczególnie z dekompensowaną marskością 7
- Niedobór gonadotropin (HH): W tym przypadku preferowane są egzogenne gonadotropiny lub pulsacyjny GnRH 1
Działania niepożądane
- Profil bezpieczeństwa: Ogólnie bezpieczny, brak poważnych działań niepożądanych w badaniach 6
- Potencjalne efekty: Zmiany profilu lipidowego 7
- Długoterminowe obawy: Nagły wzrost testosteronu może wpływać na gruczoł krokowy 3
Monitorowanie leczenia
Parametry do kontroli
- Analiza nasienia: Co 3 miesiące 2
- Hormony: FSH, LH, testosteron, estradiol 3, 4
- Poziom docelowy testosteronu: 600-800 ng/dL 5
Kryteria skuteczności
- Poprawa liczby plemników i ruchliwości 2, 6
- Zmniejszenie wyniku Odera (jeśli stosowane) 3
- Pojawienie się plemników w ejakulacie (w przypadku azoospermii) 5
Alternatywne podejście w przypadku braku odpowiedzi
Jeśli po 3 miesiącach leczenia klomifenem nie ma poprawy: