What medical agents can be used to reduce the risk of pancreatitis after Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography (ERCP)?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: December 3, 2025View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

ERCP Sonrası Pankreatit Riskini Azaltan Medikal Ajanlar

ERCP yapılan tüm hastalara, kontrendikasyon yoksa, işlem öncesi veya hemen sonrasında rektal yolla 100 mg diklofenak veya indometazin uygulanmalıdır. 1

Birincil Öneri: Rektal NSAİİ'ler

İndometazin veya Diklofenak

  • Rektal indometazin veya diklofenak, post-ERCP pankreatit (PEP) insidansını ve şiddetini anlamlı şekilde azaltır ve Avrupa Gastrointestinal Endoskopi Derneği (ESGE) tarafından rutin kullanımı güçlü şekilde önerilmektedir. 1

  • Doz ve uygulama zamanı: 100 mg rektal indometazin veya diklofenak, ERCP'den hemen önce veya hemen sonra uygulanmalıdır. 2, 3

  • Etki mekanizması: Rektal yol, ilk geçiş metabolizmasını atlayarak hızlı sistemik emilim sağlar ve anti-inflamatuar etki gösterir. 2

  • Kanıt gücü: Altı meta-analiz (2009-2014 arası) NSAİİ'lerin hem hafif hem de orta/şiddetli PEP'i önlemede plaseboya üstün olduğunu göstermiştir. 1

  • Maliyet-etkinlik: Bu yaklaşımın maliyet-etkin olduğu kanıtlanmıştır. 1

Hangi Hastalara Uygulanmalı?

  • Tüm ERCP hastalarına kontrendikasyon yoksa rutin olarak uygulanmalıdır - sadece yüksek riskli hastalara değil. 2, 4

  • Hem yüksek riskli hem de seçilmemiş (unselected) hastalarda etkilidir. 4

Kontrendikasyonlar

  • NSAİİ alerjisi 2, 5
  • Önemli böbrek yetmezliği 2
  • Aktif peptik ülser hastalığı 2
  • Kanama bozuklukları 2

Yüksek Riskli Hastalarda Ek Önlem: Pankreatik Stent

Profilaktik Pankreatik Stent Yerleştirilmesi

  • Yüksek riskli hastalarda rektal NSAİİ'lere ek olarak profilaktik pankreatik stent (5-Fr) yerleştirilmesi düşünülmelidir. 1, 3

  • Üç meta-analiz, profilaktik pankreatik stentin PEP insidansını ve şiddetini anlamlı şekilde azalttığını göstermiştir. 1

  • Maliyet-etkinlik: Pankreatik stent yerleştirilmesi sadece yüksek riskli hasta/işlemlerde maliyet-etkindir. 1

Yüksek Risk Kriterleri

Aşağıdaki durumlar yüksek risk olarak kabul edilir: 1

  • Precut biliyer sfinkterotomi
  • Pankreatik kılavuz tel yardımlı biliyer kanülasyon
  • Endoskopik balon sfinkteroplasti
  • Pankreatik sfinkterotomi
  • Aşağıdaki risk faktörlerinden üçten fazlasının varlığı:
    • Kadın cinsiyet
    • Önceki pankreatit öyküsü
    • Genç yaş
    • Dilate olmayan ekstrahepatik safra yolları
    • Kronik pankreatit yokluğu
    • Normal serum bilirubini
    • Kanülasyon girişim süresi ≥10 dakika
    • Birden fazla pankreatik kılavuz tel geçişi
    • Pankreatik enjeksiyon
    • Safra yolu taşlarının temizlenememesi

Özel Durum: Primer Sklerozan Kolanjit (PSK) Hastaları

Profilaktik Antibiyotikler

  • PSK hastalarında ERCP öncesi rutin profilaktik antibiyotik uygulanması önerilir. 1

  • Bir Cochrane meta-analizi (9 RCT, 1,573 hasta), profilaktik antibiyotiklerin kolanjit (RR: 0.54), septisemi (RR: 0.35), bakteremi (RR: 0.50) ve pankreatiti (RR: 0.54) önlediğini göstermiştir. 1

  • PSK hastalarında drenajın tam veya kolay sağlanamadığı durumlarda antibiyotik profilaksisi özellikle önemlidir. 1

Kritik Uyarılar ve Yaygın Hatalar

Zamanlama Hataları

  • NSAİİ supozituvarının optimal zamanda (ERCP'den hemen önce veya hemen sonra) uygulanmaması etkinliği azaltabilir. 2

  • İşlemden saatler önce veya sonra uygulama yeterli koruma sağlamaz. 2

Kontrendikasyon Taraması Unutulmamalı

  • Her hastada NSAİİ kontrendikasyonları mutlaka sorgulanmalıdır. 2

Yüksek Riskli Hastalarda Tek Başına NSAİİ Yeterli Olmayabilir

  • Yüksek riskli hastalarda rektal NSAİİ ile birlikte profilaktik pankreatik stent kombinasyonu düşünülmelidir. 2

Kanıt Kalitesi ve Çelişkili Veriler

Güçlü Destekleyici Kanıtlar

  • Çok sayıda meta-analiz ve randomize kontrollü çalışma rektal NSAİİ'lerin etkinliğini tutarlı şekilde göstermiştir. 6, 4, 7, 8

  • Özellikle 2012 yılındaki çok merkezli RCT (602 hasta), yüksek riskli hastalarda rektal indometazinin PEP insidansını %16.9'dan %9.2'ye düşürdüğünü göstermiştir (P=0.005). 6

Çelişkili Veri

  • Bir İspanyol kohort çalışması (1,512 ERCP), rektal diklofenağın seçilmemiş ardışık hastalarda PEP'i önlemediğini bildirmiştir (%3.4 vs %2.8, p=0.554). 9

  • Ancak bu çalışma, çok sayıda meta-analiz ve kılavuz önerisiyle çelişmektedir ve metodolojik farklılıklar içerebilir. 9

  • Klinik karar: Güçlü kılavuz önerileri ve çok sayıda destekleyici meta-analiz göz önüne alındığında, rektal NSAİİ kullanımı standart uygulama olarak devam etmelidir. 1, 2

Uygulama Algoritması

  1. Tüm ERCP hastaları için: Kontrendikasyon taraması yap → Yoksa 100 mg rektal indometazin veya diklofenak uygula (işlem öncesi veya hemen sonrası) 2, 3

  2. Yüksek risk değerlendirmesi: Yukarıdaki kriterleri kontrol et 1

  3. Yüksek riskli hastalar için: Rektal NSAİİ + profilaktik pankreatik stent (5-Fr) kombinasyonu düşün 3, 5

  4. PSK hastaları için: Rektal NSAİİ + profilaktik antibiyotik uygula 1

References

Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

Guideline

Indomethacin Suppositories for Post-ERCP Pancreatitis Prevention

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Guideline

Complications of Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography (ERCP)

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Guideline

Management of Post-ERCP Complications

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.