Leczenie zapalenia spojówek przy zaostrzeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
Zapalenie spojówek w przebiegu zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wymaga przede wszystkim leczenia podstawowej choroby jelitowej, a miejscowo można zastosować kortykosteroidy w kroplach lub NLPZ, przy czym w większości przypadków zapalenie spojówek ustępuje samoistnie po opanowaniu zaostrzenia jelitowego. 1
Podejście terapeutyczne
Leczenie podstawowej choroby jelitowej - priorytet
- Zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego należy leczyć w pierwszej kolejności, ponieważ zapalenie spojówek zazwyczaj koreluje z aktywnością choroby jelitowej 1
- W łagodnym do umiarkowanego zaostrzenia stosuje się mesalazynę doustnie (2-4 g/dobę) w połączeniu z miejscową mesalazyną lub kortykosteroidami 1
- W umiarkowanym do ciężkiego zaostrzeniu wskazany jest prednizolon doustnie 40 mg/dobę, z redukcją dawki przez 8 tygodni 1
- W ciężkim zaostrzeniu konieczna jest hospitalizacja z dożylnym podaniem kortykosteroidów (hydrokortyzon 400 mg/dobę lub metyloprednizolon 60 mg/dobę) 1
Miejscowe leczenie oczne
- Zapalenie spojówek często ustępuje samoistnie i zazwyczaj odpowiada na miejscowe kortykosteroidy lub NLPZ stosowane równolegle z leczeniem podstawowej choroby jelitowej 1
- Proste zapalenie spojówek nie wymaga skierowania do okulisty i może samoistnie ustąpić 1
- Miejscowe kortykosteroidy mogą być stosowane w kroplach, ale wymagają monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego i badania źrenicy w kierunku jaskry i zaćmy 1
Ważne rozróżnienie - kiedy pilnie do okulisty
Zapalenie błony naczyniowej (uveitis) - wymaga pilnej konsultacji
- Jeśli objawy sugerują zapalenie błony naczyniowej (ból oka, niewyraźne widzenie, światłowstręt, bóle głowy) zamiast prostego zapalenia spojówek, konieczne jest pilne skierowanie do okulisty 1
- Zapalenie błony naczyniowej związane z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego jest często obustronne, ma podstępny początek i długi przebieg 1
- Możliwość utraty wzroku wymaga pilnej konsultacji okulistycznej 1
- Leczenie zapalenia błony naczyniowej wymaga zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych kortykosteroidów 1, 2
- W opornych przypadkach pomocna może być terapia immunomodulująca, w tym leki anty-TNF 1
Algorytm postępowania
Oceń charakter objawów ocznych:
Intensyfikuj leczenie zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego:
Rozważ miejscowe leczenie oczne:
Istotne zastrzeżenia
- Nie opóźniaj leczenia zaostrzenia jelitowego - jest to podstawa terapii objawów ocznych 1
- Zapalenie spojówek występuje u około 8,6% pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego 3
- W przypadku wątpliwości diagnostycznych lub braku poprawy należy skierować pacjenta do okulisty 1
- Objawy oczne mogą być niespecyficzne, dlatego rutynowe badania okulistyczne mogą być pomocne w obserwacji tych pacjentów 3
- Wczesne rozpoznanie i leczenie powikłań ocznych może zapobiec poważnym następstwom związanym ze znaczną zachorowalnością wzrokową 3