Mga Bawal na Gamot sa Dengue
Iwasan ang aspirin at iba pang NSAIDs (non-steroidal anti-inflammatory drugs) sa mga pasyenteng may dengue dahil sa panganib ng pagdurugo, at gumamit ng paracetamol/acetaminophen para sa lagnat at sakit, kahit na may mga bagong pag-aaral na nagpapakita ng posibleng hepatotoxicity. 1
Mga Gamot na Kontraindikado
Aspirin (Lubos na Bawal)
- Huwag kailanman gumamit ng aspirin sa dengue dahil sa mataas na panganib ng pagdurugo at bleeding complications 1, 2
- Ang aspirin ay may pinakamataas na bleeding risk sa lahat ng NSAIDs at dapat iwasan nang lubusan 3
Iba pang NSAIDs (Tradisyonal na Kontraindikado)
- Ang WHO at US CDC ay tradisyonal na nagbabawal ng lahat ng NSAIDs dahil sa thrombocytopenia at bleeding risk sa dengue 3
- Kasama dito ang ibuprofen, naproxen, diclofenac, at iba pang anti-inflammatory drugs 1
Inirerekomendang Gamot para sa Lagnat
Paracetamol/Acetaminophen (Unang Piliin)
- Ang paracetamol ay ang inirerekomendang antipyretic para sa dengue 1, 2
- Babala: Ang isang 2019 randomized controlled trial ay nagpakita na ang standard dose paracetamol ay nagpataas ng transaminase elevation (22% vs 10% sa placebo) at mas mataas na AST/ALT levels 4
- May panganib ng hepatotoxicity, lalo na dahil ang dengue mismo ay madalas na may liver involvement 3, 4
- Ang paracetamol ay ang pinakakaraniwang sanhi ng drug-induced liver disease at acute liver failure sa US at Europe 3
Mga Bagong Ebidensya at Kontrobersya
Ibuprofen: Muling Pagsusuri ng Kontraindikasyon
- Ang mga bagong pag-aaral ay nagpapakita na ang low-dose ibuprofen (hanggang 1,200 mg/araw) ay may minimal bleeding risk 3, 5
- Isang 2025 retrospective study (262 patients) ay nagpakita na ang low-dose ibuprofen ay may parehong safety profile sa acetaminophen para sa non-severe dengue 5
- Walang significant difference sa platelet reduction, bleeding events, o severe dengue incidence sa pagitan ng ibuprofen at acetaminophen groups 5
- Ang ibuprofen group ay may mas maikling fever duration at mas mababang ALT elevation kumpara sa acetaminophen 5
Mahalagang Babala
- Ang mga bagong pag-aaral ay para lamang sa non-severe dengue at low-dose ibuprofen 5
- Ang aspirin ay nananatiling lubos na bawal dahil sa consistent na mataas na bleeding risk 3
- Ang kasalukuyang WHO at CDC guidelines ay hindi pa nag-update para isama ang mga bagong ebidensya 3
Praktikal na Gabay sa Paggamot
Dapat Gawin:
- Gumamit ng paracetamol bilang first-line antipyretic, pero mag-ingat sa dosis dahil sa liver toxicity risk 1, 4
- Magbigay ng supportive care: hydration, oral o IV fluids 2, 6
- Mag-monitor ng platelet count, hematocrit, at liver function 1
Huwag Gawin:
- Huwag gumamit ng aspirin o salicylates 1, 2
- Iwasan ang NSAIDs ayon sa kasalukuyang guidelines, kahit na may emerging evidence para sa low-dose ibuprofen 1, 3
- Huwag magbigay ng excessive paracetamol doses dahil sa hepatotoxicity risk 4