DMD'de Kısa Sürede CK Dalgalanması Mümkün mü?
Evet, Duchenne musküler distrofisinde (DMD) kreatin kinaz (CK) seviyelerinde kısa sürede büyük dalgalanmalar tamamen normaldir ve hastalığın karakteristik bir özelliğidir. 1, 2
CK Dalgalanmalarının Özellikleri
Bu vakada görülen CK değişimleri (11.340 → 3.500 → 16.000 U/L) DMD ile tamamen uyumludur:
- DMD'li hastalarda CK seviyelerinde yaklaşık %35'lik varyasyon katsayısı ile büyük ve görünüşte rastgele dalgalanmalar karakteristiktir 2
- Bu dalgalanmalar aslında rastgele değildir - fiziksel aktivite ile yakından ilişkilidir 1
- Genç, ambulatuvar DMD hastalarında kas CK çıkışı kontrollere göre çok yüksektir (495.0 ± 61.3 IU/kg kas/saat vs 1.4 ± 0.5 IU/kg kas/saat) 2
- Çok yüksek CK aktivitesi olan (>5000 IU/L) genç DMD hastalarında hastaneye yatış sonrası aktivite azalması ile CK düşüşü görülebilir 2
Bu Vakada Tanısal Yaklaşım
7 aylık erkek bebekte başını tutabiliyor olması ve bu bulgular DMD için tipik bir prezentasyondur:
- Erkek çocuklarda açıklanamayan yüksek transaminazlar (AST 253-330, ALT 144-158) DMD'nin klasik prezentasyonudur çünkü AST ve ALT hem karaciğer hem de kas hücreleri tarafından üretilir 3
- CRP'nin 0 olması enfeksiyöz veya inflamatuvar bir sürecin olmadığını gösterir ve kas hastalığı tanısını destekler 3
- CK seviyelerinin çok yüksek (>10.000 U/L) ve dalgalanan olması özellikle DMD'yi düşündürmelidir 3
Acil Yapılması Gerekenler
Hemen distrofin gen delesyonu veya duplikasyonu için genetik test yapılmalıdır 4, 3:
- Kan örneğinden multiplex ligation-dependent probe amplification (MLPA) veya PCR ile distrofin gen analizi yapılmalı 4
- Genetik test negatif çıkarsa distrofin protein ekspresyonunu değerlendirmek için kas biyopsisi gerekebilir 4, 3
- DMD öyküsü olan tüm ailelere, özellikle taşıyıcı olabilecek kadın akrabalara genetik danışmanlık ve test sunulmalıdır 3
Önemli Uyarılar
- DMD genellikle 2-4 yaşında prezente olur ancak zayıflık belirtileri daha erken görülebilir 4
- Vakaların yaklaşık üçte biri yeni mutasyondur, dolayısıyla aile öyküsü olmayabilir 4
- Erken tanı glukokortikoid tedavisinin zamanında başlatılmasına olanak tanır ve hastalık progresyonunu yavaşlatabilir 3
- Multidisipliner bakım planı geliştirilmeli: nörolog, fizyoterapist ve diğer uzmanlarla düzenli takip 3