DMD'de 1 Hafta İçinde CK Düşüşü: Değerlendirme ve Yönetim
DMD'li bir hastada CK'nın 1 hafta içinde 11.340'dan 3.500'e düşmesi beklenen ve normal bir bulgudur; bu düşüş fiziksel aktivite azalması, kas kütlesi kaybı veya hastalık progresyonunu yansıtabilir ve tedavi değişikliği gerektirmez.
CK Düzeylerinin Doğal Seyri
DMD'de serum CK düzeyleri önemli ve görünüşte rastgele dalgalanmalar gösterir, ancak bu dalgalanmalar aslında rastgele değildir 1:
- CK düzeyleri fiziksel aktivite ile yakından ilişkilidir - 2-9 yaş arası DMD'li çocuklarda yapılan çalışmada, her 4 saatte bir ölçülen CK ve miyoglobin seviyeleri saatlik aktivite kayıtları ile güçlü korelasyon göstermiştir 1
- Maksimum CK aktivitesi genellikle 1-6 yaş arasında görülür ve yaşla birlikte ortalama %18/yıl oranında azalır 2
- CK düşüşü ilerleyici kas kütlesi kaybını yansıtır - bu, hastalığın doğal seyridir ve tedavi başarısızlığı değildir 2
Bir Haftalık Düşüşün Anlamı
Sizin hastanızda görülen düşüş (11.340'dan 3.500'e, yaklaşık %69 azalma) şu faktörlerle açıklanabilir:
- Aktivite değişikliği en olası nedendir - DMD'de CK ve miyoglobin seviyeleri fiziksel aktivite ile doğrudan ilişkilidir ve aktivite azaldığında hızla düşer 1
- Geçici CK yükselmesi olabilir - egzersiz veya diğer nedenlerle geçici yükselmeler sık görülür 3
- Her iki değer de hala yüksektir - normal üst sınırın (ULN) çok üzerinde olmaları DMD tanısı ile uyumludur 4, 2
Klinik Yaklaşım
Acil müdahale gerekmez, ancak sistematik değerlendirme yapılmalıdır:
Değerlendirme Adımları
Aktivite durumunu sorgulayın:
Motor fonksiyonu değerlendirin:
Glukokortikoid tedavisini gözden geçirin:
Takip Stratejisi
- CK'yı 2-4 hafta sonra tekrar ölçün - aktivite durumu stabil olduğunda 3
- Trend takibi yapın - tek bir değer yerine zaman içindeki değişimi değerlendirin 2
- Yıllık rutin takipte CK ölçümü yeterlidir - stabil hastalarda daha sık ölçüm gerekmez 3
Önemli Uyarılar
CK düşüşü tedavi başarısızlığı değildir - DMD'de CK düşüşü genellikle ilerleyici kas kütlesi kaybını yansıtır ve hastalığın doğal seyridir 2.
Kardiyak değerlendirme unutulmamalıdır - DMD'de serum MB-CK yüksekliği genellikle iskelet kasından kaynaklanır, ancak kardiyak tutulum mutlaka değerlendirilmelidir 5, 6, 7.
Böbrek fonksiyonunu kontrol edin - rabdomiyoliz riski düşük olsa da (CK <10x ULN), özellikle CK'nın daha yüksek olduğu dönemde böbrek fonksiyonları değerlendirilmelidir 3.