Suplementacja DHEA przed in vitro
Kobiety z obniżoną rezerwą jajnikową lub słabą odpowiedzią jajnikową powinny otrzymać suplementację DHEA w dawce 75-90 mg dziennie przez co najmniej 12 tygodni przed rozpoczęciem cyklu IVF, ponieważ poprawia to wyniki ciąży i zwiększa liczbę pozyskanych oocytów.
Dawkowanie i czas trwania suplementacji
Zalecana dawka to 75-90 mg DHEA dziennie (zwykle podawane jako 25-30 mg trzy razy dziennie) przez minimum 12 tygodni przed rozpoczęciem protokołu IVF 1, 2, 3
Suplementację należy kontynuować podczas samego cyklu IVF dla optymalnych rezultatów 3
Korzyści kliniczne oparte na dowodach
Poprawa parametrów jajnikowych
- DHEA znacząco zwiększa liczbę pozyskanych oocytów (średnia różnica 0,91 oocytu więcej) 4
- Zwiększa liczbę oocytów w metafazie II, zapłodnionych oocytów i zarodków dobrej jakości 1, 2
- Poprawia wskaźnik folikularny oocytów 1
Wyniki ciąży i urodzeń
- Wskaźnik ciąż klinicznych wzrasta o 27% (RR=1,27) 4
- Wskaźnik żywych urodzeń wzrasta o 76% (RR=1,76) 4
- Skumulowany wskaźnik ciąż jest znacząco wyższy, szczególnie u kobiet powyżej 40 roku życia 1
- Wskaźnik żywych urodzeń wynosi 23,1% w grupie DHEA vs 4,0% w grupie kontrolnej 3
Nieoczekiwane ciąże spontaniczne
- U młodych kobiet (<40 lat) z słabą odpowiedzią: 10 ciąż spontanicznych i 9 trwających ciąż spontanicznych podczas przygotowania do IVF 5
- U kobiet >40 lat: wskaźnik ciąż spontanicznych 21,05% vs 4,1% w grupie kontrolnej 5
Identyfikacja pacjentek, które odniosą największe korzyści
Kryteria kwalifikacji
- Kobiety spełniające kryteria Bologna dla słabej odpowiedzi jajnikowej 2
- Pacjentki spełniające kryteria POSEIDON grupy 4 (starsze pacjentki z obniżoną rezerwą jajnikową) 1
- Kobiety z długotrwałą niepłodnością i poprzednią słabą odpowiedzią na stymulację 5
Predyktory najlepszej odpowiedzi
- Kobiety z niskim stężeniem DHEA-S w surowicy (<180 μg/dl) mają 5,92 razy większą szansę na pozyskanie >3 oocytów po suplementacji DHEA 2
- Pacjentki z wtórną niepłodnością mogą odnosić szczególne korzyści (6 z 7 porodów w jednym badaniu) 3
- Zarówno kobiety ≤40 lat, jak i >40 lat wykazują poprawę liczby oocytów i zarodków 1
Algorytm kliniczny
Ocena wyjściowa: Zmierz stężenie DHEA-S w surowicy przed rozpoczęciem suplementacji 2
- Kobiety z DHEA-S <180 μg/dl prawdopodobnie odniosą największe korzyści
Rozpoczęcie suplementacji: Przepisz 75-90 mg DHEA dziennie (podzielone na 3 dawki po 25-30 mg) 1, 2, 3
Czas trwania: Kontynuuj przez minimum 12 tygodni przed planowanym cyklem IVF 1, 5, 3
Kontynuacja: Utrzymuj suplementację podczas protokołu IVF 3
Monitorowanie: Bądź świadomy możliwości spontanicznej ciąży podczas okresu przygotowawczego 5
Ważne zastrzeżenia
Chociaż większość badań wykazuje korzyści, nie wszystkie pacjentki ze słabą odpowiedzią reagują klinicznie na DHEA 2
Wskaźnik poronień nie różni się znacząco między grupami DHEA i kontrolnymi (RR=0,37, p=0,08), co sugeruje bezpieczeństwo 4
Dowody pochodzą głównie z badań retrospektywnych i RCT o umiarkowanej jakości, ale spójność wyników w wielu badaniach wspiera stosowanie 1, 5, 4, 2, 3
Długoterminowe efekty suplementacji DHEA nie są w pełni poznane, dlatego należy stosować ostrożnie 6