Meme Kanserinde Karaciğer ve Aksiller Metastaz Yolakları
Meme kanseri karaciğere öncelikle hematojen yolla (portal ve sistemik venöz dolaşım üzerinden) metastaz yaparken, aksillaya lenfatik yolla yayılır. 1
Karaciğer Metastazının Mekanizması
Hematojen Yayılım
- Meme kanseri hücreleri sistemik dolaşıma girerek portal venöz sistem veya hepatik arter yoluyla karaciğere ulaşır 2
- Karaciğer, solid kanserler için yaygın bir metastaz bölgesidir ve meme kanserinde üçüncü en sık metastaz yeridir (kemik ve akciğerden sonra) 3, 2
- Karaciğer sinüzoidal yapısı ve hepatik mikroçevre, meme kanseri hücrelerinin karaciğerde tutunması ve ilerlemesi için kritik faktörlerdir 2
Histopatolojik Büyüme Paterni
- Meme kanseri karaciğer metastazları %96 oranında "replacement" (yer değiştirme) büyüme paterni gösterir, bu kolorektal kanserden (%32) belirgin şekilde farklıdır 3
- Bu paternde LYVE-1-pozitif sinüzoidal kan damarlarının kooptasyonu (mevcut damarların kullanımı) görülür 3
- Meme kanseri metastazlarında desmoplastik (%2) ve pushing (%2) paternler çok nadirdir, bu da karaciğer parankiminin minimal fibrotik reaksiyonu ile karakterizedir 3
Moleküler Alt Tiplere Göre Yayılım
- Luminal alt tipler (ER/PR pozitif) öncelikle kemiğe metastaz yaparken, karaciğer ikincil hedef olabilir 3
- HER2-zenginleşmiş kanserler karaciğer ve akciğere metastaz eğilimi gösterir 3
- Bazal tip (triple-negative) kanserler karaciğer ve beyin metastazı riski taşır 3
Aksiller Metastazın Mekanizması
Lenfatik Yayılım
- Meme kanseri lenfatik sistem yoluyla aksiller lenf nodlarına yayılır 1
- Sentinel lenf nodu, meme kanserinin ilk metastaz yaptığı bölgesel lenf nodudur 1
- Yeni araştırmalar, tümör hücrelerinin sentinel lenf nodu üzerinden sistemik dolaşıma geçtiğini göstermektedir, bu da aksiller metastazın sadece bir epi-fenomen olmadığını ortaya koyar 1
Klinik Önemi
- Aksiller lenf nodu tutulumu evreleme ve prognoz için kritik öneme sahiptir 4
- pN0 (patolojik) veya cN0 (klinik) sınıflandırması, bölgesel lenf nodu metastazı olmadığını gösterir 4
- Aksiller metastaz varlığı, karaciğer metastazı gelişme riskini artırır ve genel prognozu kötüleştirir 5
Prognostik Faktörler
Karaciğer Metastazı Prognozu
- Karaciğer metastazı en kötü prognoza sahip metastaz bölgesidir, medyan sağkalım sadece 1-3 ay olabilir 5
- Çoklu metastatik bölge varlığı (karaciğer, beyin, omurga gibi), tek bölge metastazına göre sağkalımı belirgin şekilde azaltır 6
- HER2-pozitif tümörlerde hedefli tedavilerle sonuçlar daha iyi olabilir 6
Aksiller Metastaz Prognozu
- Başlangıçta aksiller lenf nodu pozitif hastalar, negatif olanlara göre daha kısa metastaz-serbest sağkalım ve metastaz sonrası daha kısa sağkalım süresine sahiptir 5
- Aksiller tutulum, karaciğer metastazı gelişme riskinin bir göstergesidir - bir çalışmada karaciğer metastazı olan tüm hastalar aksiller lenf nodu pozitifti 5