Mga Rekomendasyon para sa Leaflet ng Hypertension
Mga Pagkain na Dapat Iwasan
Ang pinakamahalagang pagbabago ay ang pagbawas ng asin (sodium) sa pagkain, na dapat limitahan sa mas mababa sa 5 gramo bawat araw (humigit-kumulang 1 kutsarita), dahil ito ang pinaka-epektibong dietary intervention para sa hypertension. 1
Mataas na Asin (Sodium):
- Iwasan ang mga processed at pre-prepared foods tulad ng instant noodles, canned goods, at frozen meals dahil mataas ang sodium content 1
- Huwag magdagdag ng asin sa mesa at bawasan ang asin sa pagluluto 1
- Limitahan ang toyo (soy sauce), patis, at iba pang sawsawan na mataas sa sodium 1
- Iwasan ang fast food at restaurant food na karaniwang mataas sa asin 1
- Basahin ang food labels at pumili ng mga produkto na may mas mababang sodium content 1
Iba Pang Pagkain na Dapat Limitahan:
- Limitahan ang alak: Lalaki - hindi hihigit sa 2 drinks bawat araw; Babae - hindi hihigit sa 1 drink bawat araw 1, 2
- Bawasan ang saturated fat at cholesterol mula sa red meat, processed meats, at full-fat dairy products 1
- Limitahan ang kape at caffeine-rich products 1
Mga Pagkain na Dapat Isama sa Diyeta
Ang DASH diet (Dietary Approaches to Stop Hypertension) ay maaaring magpababa ng systolic blood pressure ng 8-14 mmHg, at dapat itong maging batayan ng inyong dietary recommendations. 2, 3
Prutas at Gulay (8-10 servings bawat araw):
- Kumain ng maraming prutas at gulay dahil mataas ang potassium content na tumutulong magpababa ng blood pressure 1, 2
- Mga mataas sa potassium: avocado, saging, kamote, patatas, talong, kalabasa, sitaw, malunggay 1
- Mga dahong gulay: kangkong, pechay, mustasa, lettuce 1
Low-Fat Dairy Products (2-3 servings bawat araw):
- Pumili ng low-fat o non-fat milk, yogurt, at keso dahil mataas sa calcium at magnesium 1, 3
- Ang dairy products ay bahagi ng DASH diet na napatunayan na epektibo 2, 3
Whole Grains at Fiber:
- Kumain ng brown rice, whole wheat bread, oatmeal, at iba pang whole grains 1
- Mataas sa dietary at soluble fiber na tumutulong sa blood pressure control 1
Protein Sources:
- Kumain ng isda hindi bababa sa 2 beses bawat linggo, lalo na ang fatty fish tulad ng salmon, bangus, galunggong 1
- Plant-based protein: beans, lentils, tofu, nuts, seeds 1
- Mga nuts at seeds: peanuts, almonds, walnuts na mataas sa magnesium at potassium 1
Potassium-Enriched Salt Substitute:
- Isaalang-alang ang paggamit ng potassium-enriched salt substitute bilang kapalit ng regular na asin, dahil napatunayan nitong magpababa ng blood pressure ng 4.6-7.1 mmHg at mabawasan ang cardiovascular events ng 40% 1
- BABALA: Huwag gamitin kung may advanced kidney disease o umiinom ng gamot na nagpapataas ng potassium 1
Mga Pagbabago sa Pamumuhay
Pagbaba ng Timbang:
- Ang pagbaba ng timbang ay isa sa pinaka-epektibong intervention - bawat 10 kg na pagbaba ay maaaring magpababa ng systolic blood pressure ng 5-20 mmHg 2, 3, 4
- Target: Magpababa ng 5-10% ng initial body weight 3
- Maintain healthy BMI: 18.5-24.9 kg/m² 1
- Target waist circumference: Lalaki - mas mababa sa 102 cm; Babae - mas mababa sa 88 cm 1
Regular na Ehersisyo:
- Gumawa ng moderate intensity aerobic exercise ng 30-60 minuto, 4-7 araw bawat linggo 1, 2
- Ang regular na physical activity ay maaaring magpababa ng systolic blood pressure ng 4-9 mmHg 2, 3
- Mga halimbawa: mabilis na paglalakad, jogging, swimming, cycling 1, 4
Tigil-Paninigarilyo:
- Itigil ang paninigarilyo dahil ito ay nakakapagpataas ng blood pressure at cardiovascular risk 1
- Ang smoking cessation ay mahalaga para sa overall cardiovascular health 1
Stress Management:
- Magsagawa ng stress management techniques tulad ng meditation, deep breathing exercises, o relaxation 1
Praktikal na Payo para sa Implementation
Magsimula sa sodium reduction bilang unang hakbang dahil ito ang pinaka-madaling sundin at may measurable results, pagkatapos ay unti-unting idagdag ang iba pang lifestyle modifications pagkatapos ng 3-6 buwan 2
Mga Dapat Tandaan:
- Ang combination ng lahat ng lifestyle modifications ay mas epektibo kaysa sa isa-isang intervention lamang 1, 2
- Ang mga pagbabagong ito ay maaaring maging alternative sa gamot o maaaring magpabuti ng epekto ng antihypertensive medications 1, 4
- Para sa mga pasyenteng may advanced kidney disease, huwag mag-recommend ng potassium supplementation o potassium-enriched salt 1
- Ang epektibo ng sodium restriction ay mas pronounced sa mga taong: mas matanda sa 44 taong gulang, may diabetes, may metabolic syndrome, o may kidney disease 1, 5
Mga Benepisyo ng Tamang Pamamahala:
- Ang epektibong blood pressure control ay maaaring magbawas ng stroke ng 35-40%, heart attack ng 20-25%, at heart failure ng 50% 3