Điều trị nhịp nhanh kịch phát trên thất (PSVT)
Adenosine tiêm tĩnh mạch là thuốc hàng đầu để điều trị cấp tính PSVT ổn định huyết động, với tỷ lệ chuyển nhịp 91-95%, sau khi thử nghiệm Valsalva không thành công. 1, 2, 3
Thuốc hàng đầu: Adenosine
Liều lượng và cách dùng:
- Liều đầu tiên: 6 mg tiêm tĩnh mạch nhanh qua tĩnh mạch lớn (như tĩnh mạch khuỷu), sau đó rửa bằng 20 mL nước muối sinh lý 1
- Liều thứ hai: Nếu không chuyển nhịp trong 1-2 phút, tiêm 12 mg theo cùng phương pháp 1
- Giảm liều xuống 3 mg cho bệnh nhân đang dùng dipyridamole, carbamazepine, hoặc tim ghép 1
Ưu điểm:
- Tỷ lệ chuyển nhịp cao (91-95%) cho AVNRT 1, 2, 3
- Tác dụng nhanh hơn và ít tác dụng phụ nghiêm trọng hơn so với chẹn kênh canxi 1
- An toàn cho phụ nữ có thai 1
Lưu ý quan trọng:
- Cần có máy khử rung tim sẵn sàng vì có thể gây rung nhĩ với tần số thất nhanh ở bệnh nhân WPW 1
- Không dùng cho bệnh nhân hen phế quản 1
- Tác dụng phụ thường gặp nhưng thoáng qua: đỏ mặt, khó thở, khó chịu ngực 1
Thuốc thay thế: Chẹn kênh canxi
Diltiazem hoặc Verapamil tiêm tĩnh mạch là lựa chọn hợp lý với tỷ lệ chuyển nhịp 64-98% cho PSVT ổn định huyết động 1, 2
Chỉ định:
- Đặc biệt hữu ích khi bệnh nhân không dung nạp beta-blocker 1
- Khi PSVT tái phát sau khi chuyển nhịp bằng adenosine 1
- Tác dụng kéo dài hơn adenosine 1
Chống chỉ định tuyệt đối:
- KHÔNG BAO GIỜ dùng nếu nghi ngờ nhịp nhanh thất (VT) hoặc rung nhĩ có dẫn truyền sớm (pre-excited AF) vì có thể gây suy giảm huyết động hoặc rung thất 1, 2
- Không dùng cho bệnh nhân suy tim tâm thu 1
Cách dùng:
- Truyền chậm trong 20 phút để giảm nguy cơ hạ huyết áp 1
Thuốc thay thế: Beta-blockers
Beta-blockers tiêm tĩnh mạch là lựa chọn hợp lý với hồ sơ an toàn tốt, mặc dù diltiazem hiệu quả hơn esmolol 1, 2
- Bằng chứng về hiệu quả hạn chế hơn so với adenosine và chẹn kênh canxi 1
- Chỉ dùng cho bệnh nhân ổn định huyết động 1
Thuốc dự phòng dài hạn
Cho bệnh nhân không muốn hoặc không thể ablation:
- Verapamil hoặc diltiazem uống có thể dùng để quản lý lâu dài 2
- Propafenone: Giảm tỷ lệ tái phát PSVT, với 47-53% bệnh nhân không có cơn tái phát so với 13-16% với giả dược 4
- Flecainide: 79% bệnh nhân PSVT không có cơn tái phát so với 15% với giả dược 5
Thuốc cho bệnh nhân mất ổn định huyết động
Cardioversion đồng bộ ngay lập tức là điều trị xác định cho PSVT mất ổn định huyết động (hạ huyết áp, thay đổi tri giác, sốc, đau ngực, suy tim cấp) 1, 2
- Tuy nhiên, nếu nhịp đều và QRS hẹp, nên cân nhắc adenosine trước 1
- Cardioversion có hiệu quả cao trong việc chấm dứt PSVT 1
Cảnh báo quan trọng
Trước khi dùng chẹn kênh canxi hoặc beta-blockers:
- Phải đảm bảo không phải nhịp nhanh thất 1, 2
- Phải đảm bảo không phải rung nhĩ có dẫn truyền sớm 1, 2
- Cần có ECG 12 chuyển đạo để xác nhận chẩn đoán 2
Lưu ý về ablation: